ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΜΑΡΘΑΣ ΒΑΣΚΑΝΤΗΡΑ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ

 ΜΑΡΘΑΣ ΒΑΣΚΑΝΤΗΡΑ

( ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΠΑΤΡΩΝ

Δευτέρα  12^η Ιουνίου 2017)

 (Oμιλία-Παρουσίαση Λεωνίδα Γ.Μαργαρίτη Προέδρου Εταιρειας Λογοτεχνών Νοτιοδυτικής  Ελλάδος
                                        

   

       Κυρίες και Κύριοι,

       Τη σημερινή εκτός προγράμματος των καθιερωμένων Φιλολογικών Βραδινών  ( αρχίζουν  το Σεπτέμβριο και τελειώνουν τον Μάη κάθε χρόνου)  προκάλεσε η κυκλοφορία της τελευταίας ποιητικής Συλλογής με τον τίτλο: «ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΌΣ»  της διαλεχτής φίλης, Μάρθας Βασκαντήρα, τακτικού μέλους  της Εταιρείας μας και για  μια περίοδο Γενικής Γραμματέως του Διοικητικού της Συμβουλίου.

       Αρχικά ο τίτλος  της συλλογής δεν σημαίνει σε καμιά περίπτωση ότι η Μάρθα Βασκαντήρα δεν είχε αλλά πράγματα να γράψει και ως εκ τούτου μας κάνει  τον απολογισμό της, μ’ αυτό όμως  τον τίτλο ήθελε  η ποιήτρια να κάνει στη συνείδηση της, το δικό της απολογισμό.

        Πιστεύω και έτσι είναι πως η Μάρθα επειδή τυρβάζει περί πολλά είναι σκόπιμο να κάνει κάθε τόσο και από ένα απολογισμό.

       Έχουμε να κάνουμε με την περίπτωση μιας πολυσχιδούς προσωπικότητας και ενός πολυτάλαντου ατόμου.

       Η δράση της και η ενεργητικότητά της κινείται εντός ενός γενικότερου πλαισίου καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων και ενδιαφερόντων .

        Σπουδές στη Φιλολογία του Πανεπιστημίου Πατρών, Μαθήματα Υποκριτικής, Τραγούδι, Θέατρο, Ραδιόφωνο, ομιλίες ποίηση ,εκδόσεις.

       Ας κάνουμε μια περιήγηση  στον τομέα του θεάτρου με μια λακωνική περιγραφή.

       Παρακολούθησε  μαθήματα όπως  λέχθηκε υποκριτικής στη Θεατρική Σχολή ΙΑΣΜΟΣ στην Αθήνα και  στο Θέατρο Λιθογραφείο στην πόλη μας.

       Το Μάιο του 2000 συμμετείχε σε Πανελλήνιο Διαγωνισμό Θεάτρου με τον μονόλογο «κ.α Μαργαρίτα» του Ρομπέρτο Αττάντε, όπου και  απέσπασε  το Β΄ Βραβείο του Διαγωνισμού.

        Τον Ιούνιο του ιδίου χρόνου συμμετείχε στην παρουσίαση του ιδίου ως άνω έργου στο Θέατρο ΑΓΟΡΑ της πόλης μας.

        Τον Ιούλιο του ιδίου έτους συμμετείχε με ένα πολύ μικρό ρόλο στην ταινία με τίτλο «Summertime» που προβλήθηκε στην Αγγλία.

       Τον Αύγουστο και Σεπτέμβριο  του έτους 2000 συμμετείχε  ως μέλος του χορού στην παράσταση «Η Καλλιπάτειρα στο Φως της Αρχαίας Ολυμπίας» με πρωταγωνίστρια την Αλεξάνδρα Λαδικού και σε σκηνοθεσία Ευανθίας Στιβανάκη. Η παράσταση ανέβηκε στο Αρχαίο Θέατρο του Διαγόρα στη Ρόδο στα πλαίσια των εορτών «ΔΙΑΓΟΡΕΙΑ» και προβλήθηκε από το κανάλι της ΕΤ 1.Η ίδια παράσταση ανέβηκε και στο  Αρχαίο Κάστρο της πόλης μας.

       Το Μάϊο του  2002 συμμετείχε  στο Θέατρο Λιθογραφείο στην παράσταση «ΜΕΤΑ» με θέμα  τη δραματοποίηση ποίησης.

       Τον Ιούνιο του 2002 συμμετείχε στην παράσταση του Θεάτρου «ΑΓΟΡΑ» με ένα μονόλογο  στην  παρουσίαση της αληθινής Ιστορίας «Δήμητρα Κόντου»

       Στο διάστημα Οκτώβριος 2002 μέχρι Νοέμβριος 2003 συμμετείχε  με μικρούς ρόλους στα εξής σήριαλ «Χορεύοντας στη σιωπή» (ΑLFA),  «Δέκα  λεπτά κήρυγμα»(ΜΕGA THANEL), «Εκπαιδεύοντας  το Μπάμπη» (ΑΝΤ 1).

       Το Απρίλιο του  2006 συμμετείχε στην παράσταση «ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ  ΤΗΣ ΚΟΜΑΙΘΩΣ»-ΜΟΝΟΛΟΓΟΣ η οποία παρουσιάσθηκε στο θέατρο ΑΓΟΡΑ από τη Θεατρική ομάδα «ΑΡΧΑΙΑΔΕΣ».

       Από  το Δεκέμβριο  του 2002 έως τον Απρίλη του 2003 υπήρξε μόνιμη συνεργάτιδα του Γιάννη Ζουγανέλη στην ψυχαγωγική εκπομπή «Γιάννη μου το μαντήλι σου» η οποία προβλήθηκε από την ΕΤ 1.

       Τον Απρίλιο του 2005 συμμετείχε   στη Θεατρική Ομάδα «Αρχαιάδες» που απήγγειλε σε θεατρικό αναλόγιο το ποίημα του Σολομώντα «Άσμα Ασμάτων» σε μετάφραση Γιώργου Σεφέρη.

       To Μάιο του 2007 συμμετείχε  στην παράσταση-απαγγελία (ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΡΌΠΟΛΗ) του Νικηφόρου Βρεττάκου με το θέατρο ΑΓΟΡΑ.   

       Όμως όπως θα πει η ίδια σε μια συνέντευξη της «… η υποκριτική για την ιδία αποτελεί παρελθόν. Ήταν επιλογή μου να μπλέξω, επιλογή μου  και να ξεμπλέξω. Είδα πως ο χώρος αυτός λειτουργούσε με κλίκες και κυκλώματα.δεν με εξέφραζε και έτσι αποφάσισα να τον εγκαταλείψω»,

       Πέρα από το θέατρο συνεργάσθηκε και με ραδιοφωνικούς σταθμούς της πόλης μας  όπου έκανε εκπομπές  από τον Οκτώβριο του 2003 μέχρι το Φεβρουάριο του 2004 (ΡΑΔΙΟ ΓΑΜΜΑ) ενώ έκανε διαφημιστικά σποτ για το Πατρινό Καρναβάλι (PATRA TV)όπου εργάσθηκε από το 2005 έως το έτος 2009.

       Πέρα από την ενασχόλησή της με το ραδιόφωνο στο ενεργητικό της συγκαταλέγονται και οι ομιλίες που πραγματοποίησε  προσκαλεσμένη από πολιτιστικούς φορείς (Μέγαρο Λόγου και Τέχνης) με θέμα; «Οι σχέσεις γονέων  και εφήβων» και Δημοτική Βιβλιοθήκη Πατρών στα πλαίσια των Φιλολογικών Βραδινών της Εταιρείας Λογοτεχνών, αλλά και με την απαγγελία στίχων από Δημοτικά Τραγούδια στο Δημοτικό Θέατρο Πατρών.

        Tο καλοκαίρι του 2002 παρουσίασε το βιβλίο του Νίκου Μουρατίδη με τίτλο «Ο Αλκιβιάδης και οι Ολυμπιακοί Αγώνες».

       Και τώρα εισερχόμαστε στο καθαρά λογοτεχνικό και συγγραφικό της έργο.

       Το Φεβρουάριο του έτους 2002 τυπώθηκε από τις ΑΧΑΪΚΕΣ  ΕΚΔΟΣΕΙΣ η πρώτη της ποιητική συλλογή με τον τίτλο «…Οι νεανικοί μου στοχασμοί» με σχέδια και τυπογραφική φροντίδα του Αντώνη Παπαντωνόπουλου.

       Σε  πανελλήνιο διαγωνισμό με θέμα την Ελλάδα και τους Ολυμπιακούς αγώνες διακρίθηκε και απέσπασε το Β΄ Βραβείο για το ποίημα της με τον τίτλο «Ελλάδα».

       Τον Οκτώβριο του έτους 2004 συμμετείχε  στην «ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΏΝ», με  τα   ποιήματά της:    «Διαδρομή»,  «Η φλόγα της Ειρήνης», «Μικρή Πολιτεία», «Ο πολιτισμός μας», «Το φως της ψυχής»  και  «Το δείπνο των τεφρών».

       Το 2006  βραβεύθηκε με τιμητική διάκριση  από την Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών για το έργο της.

       Τον ίδιο χρόνο συμμετείχε  με πέντε ποιήματα της στην «ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΠΑΤΡΙΝΩΝ ΠΟΙΗΤΩΝ» που κυκλοφόρησε  με την ευκαιρία και στα πλαίσια της υλοποίησης του θεσμού: ΠΑΤΡΑ-  ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ.

       Τον Ιούνιο του 2010  διακρίθηκε Πανελλαδικά  στον ποιητικό  διαγωνισμό που προκηρύχθηκε στους Δελφούς με το ποίημα της «Δελφική Ένωση».

       Η ποιήτρια Μάρθα Βασκαντήρα δεν ησυχάζει καθόλου σ’ όλο αυτό το διάστημα

       Είμαι πάλι εδώ ,θα γράψει  στο ποίημα της με τίτλο:

« ΑΠΩΝ»

Η μήπως όχι;

Θα φύγω για να γυρίσω πάλι,

Θ’ αφήσω σημάδι για να με ξαναβρώ.

Είμαι σε ό,τι μ’ αφορά

κι όμως νιώθω πως είμαι απ’ έξω.

Απ’ ότι με αφορά

Την απουσία μου κουβαλάω,

της μιλάω

την αγαπάω και κάνω έρωτα μαζί της.

Σ’ αυτό τον κόσμο πέρασα  κάτι να σου πω

Και να φύγω…»

       Αεικίνητη και δυναμική, μελαγχολική και σκεπτόμενη, ρομαντική και πραγματίστρια, εξωστρεφής χαρούμενη και κοινωνική ,και  πολυπράγμων μα  κυρίως πάνω απ’ όλα αντικαθεστωτική. Δεν αντέχει τα δεσμά όποια μορφή και εάν έχουν. Πολεμά για το δίκιο και το ορθό ,υπερασπίζεται με πάθος τις ιδέες και τις αξίες της και μάχεται διαρκώς για το κοινό καλό.

        Είναι μέλος της Διεθνούς Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών ,της Πανελλήνιας Ένωσης Νέων Λογοτεχνών του Οργανισμού Νέων καλλιτεχνών, της Εταιρείας Λογοτεχνών Νοτιοδυτικής Ελλάδος  και Γενική Γραμματέας του Διοικητικού Συμβουλίου της, για δυο θητείες.

       Η Μάρθα είναι  πάντα ενημερωμένη μέσω διαδικτύου αλλά και του περιοδικού και ημερήσιου τύπου για τα ζητήματα της κοινωνίας μας και του πολιτισμού μας.

        Παρατηρεί και προβληματίζεται για τις εσωτερικές και διεθνείς εξελίξεις και πονάει με τον πόνο του συμπολίτη και θρηνεί για τους άδικους θανάτους και τη καταπίεση των διαφόρων λαών του πλανήτη.

       Δεν υπάρχουν δεδομένα στη ζωή της, απογοητεύεται με την παρούσα κατάσταση της χώρας μας και οργίζεται από την ανευθυνότητα που επιδεικνύει καθημερινά η  πλειονότητα των πολιτικών μας.

       Ένα δείγμα της αγωνίας της  περιλαμβάνεται και στο ποίημα της στο οποίο περιγράφει  τι έγινε στην Αργεντινή

       «Ο κόσμος κατεβαίνει στους δρόμους

       άνθρωποι παιδιά απόγνωση.

       Άδειες κατσαρόλες κρατούν

       τις χτυπούν  με δύναμη

       η πείνα τους έκανε δυνατούς

       η απελπισία όπλισε το χέρι τους…»

 

       Το δεύτερο ποιητικό της βιβλίο θα έλθει το  2011 από τις αθηναϊκές εκδόσεις: «ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ» με τον τίτλο: «ΚΑΛΗ ΣΑΣ ΝΥΧΤΑ».

       Είναι ποιήματα πολιτικοκοινωνικά, για μετανάστες ,υπαρξιακά, ερωτικά αλλά και με αναφορές στη μορφή της γυναίκας.

       Η ίδια η ποιήτρια σε συνέντευξη της θα πει εξομολογητικά τα εξής:

       «Είναι ποιήματα που γράφτηκαν σε διάστημα δύο χρόνων. Όταν  τα έγραφα δεν μπορούσα να φανταστώ ότι η κυκλοφορία τους  θα συνέπιπτε με την κρίση και θα ήταν τόσο σημερινά.

       Σε ένα ποίημα της με τίτλο  ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ σημειώνει τα εξής:

       «Ta σύμβολα πάντα βασάνιζαν λαούς

       Και οι συμβολισμοί  ανθρώπους.

       Θα με περνάνε για τρελή που θέλω ελεύθερα ν’   αγαπώ

       Ίσως ξεπερασμένη, ντεμοντέ η πως        επαναλαμβάνομαι.

       Μα η ελευθερία δεν έχει επανάληψη.

        Είναι το άρθρο

       που μια φορά γράφεται….»

       Είναι χαρακτηριστική         η αναφορά της με το ποίημα της με τον τίτλο:  «Tο Θηρίο» στα μέτρα του Δ.Ν.Τ. που απασχόλησαν και συνεχίζουν να απασχολούν τους συμπολίτες μας. Στόχος της ποιήτριας μ’ αυτή της τη συλλογή είναι να συμβάλει μέσα από  τη δική της γραφίδα  να προβληματίσει τους αναγνώστες της για όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας και κυρίως για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Έλληνες και στη δύσκολη κατάσταση που βρίσκεται σήμερα η χώρα μας.

        Στα σαράντα ποιήματα που περιλαμβάνονται στη συλλογή αυτή καταγράφονται απόψεις, σκέψεις, ερεθίσματα που έλαβαν οι ευαίσθητες κεραίες της ποιήτριας.

        Όλα τα ποιήματα έχουν ένα κοινωνικοπολιτικό χαρακτήρα χωρίς να μπορεί κανείς να τα κατατάξει στα στρατευμένα ιδεολογικά ποιήματα  κάποιου  συγκεκριμένου  πολιτικού  χώρου.

       Το βιβλίο όμως που σήμερα παρουσιάζουμε είναι κατά βάση το τρίτο αυτοτελές έργο της ποιήτριας.

        Αν δούμε όμως  και μια συλλογική παρουσία από την Πανελλήνια Ένωση Νέων Λογοτεχνών  με τίτλο: «ΓΡΑΦΗΣ ΕΡΓΑ» θα καταλήξουμε να το αριθμήσουμε σαν τέταρτο.

        Σ’ αυτό το συλλογικό έργο είναι έντονη η παρουσία και  συμμετοχή της ,μεταξύ τριάντα ποιητών ποιήματα των οποίων  περιλαμβάνονται στη ομαδική έκδοση.

       «Απολογισμός» λοιπόν η τελευταία ποιητική συλλογή της  καταξιωμένης ποιήτριας Μάρθας Βασκαντήρα.

       Τον τελευταίο καιρό είχαμε διατυπώσει και στην ίδια την ποιήτρια ένα παράπονο, πως τη χάσαμε και την κέρδισε το τραγούδι.

        Ήρθε λοιπόν με τη νέα της συλλογή ανά χείρας και μας διαψεύδει.

        Και δεν έφτανε αυτό. Για τιμωρία, μας ανέθεσα την παρουσίαση της. Κι εμείς  για να ανταποδώσουμε την τιμωρία την τιμωρήσαμε με το να κάνουμε απόψε μια συνολική αποτίμηση της προσφοράς της στους τομείς δράσης της.

        Και βεβαία αποκαλύψαμε τη προχώρησε και τι άφησε οριστικά πίσω της, από τις δράσεις της και γιατί.

       Θα έχουμε να απολαύσουμε έξη ποιήματα από τη συλλογή των δεκαεννέα νέων ποιημάτων τα οποία και θα απαγγείλουν ο ηθοποιός δημοσιογράφος και λογοτέχνης Αλέξης Γκλαβάς και η ηθοποιός-λογοτέχνης Γενική Γραμματέας της Εταιρείας Λογοτεχνών Χριστίνα Παπανικόλα.

       Προσωπικά και στο τέλος της εκδήλωσης θα μου επιτραπεί να διαβάσω το ποίημα «ΤΟ ΘΗΡΙΟ»  που μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση και το δημοσίευσα τόσο στα «ΑΧΑΪΚΑ»  όσο και το διαδίκτυο στη ιστοσελίδα της Εταιρείας και την προσωπική  μου ενώ τον Απρίλη του 2016 η Θεατρική Ομάδα «Παραθύρι» το συμπεριέλαβε μεταξύ δέκα συνολικά ποιημάτων νεοελλήνων ποιητών και  τα παρουσίασε στο Θέατρο ΚΟΥΝ ως  δραματοποιημένη ποίηση.

       Ωσαύτως θα μου επιτραπεί από την τελευταία συλλογή που παρουσιάζουμε σήμερα να διαβάσω το ποίημα με τον τίτλο «ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΆΣ» που τόσο επίκαιρα είναι τα νοήματα του και οι ιδέες του ,παρά τον πόλεμο και την αντίδραση  που ξεσήκωσαν οι δηλώσεις γνωστού ηθοποιού στις μέρες μας για τους νέους που φεύγουν από τη χώρα μας και αναγκάζονται να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους και τη γνώση τους  σε ξένα κράτη και λαούς.

       Με την ευκαιρία παραθέτουμε το πλήρες κείμενο αυτών των ποιημάτων  τα οποία χαρακτηρίζουμε αξιόλογα και τολμηρά  για το αγωνιστικό τους τόνο και ύφος.

ΤΟ    ΘΗΡΙΟ

Τι     έδωσες    στο   φτωχό   ζητιάνο   σήμερα;

Δόσεις    ψυχών ,   παίρνουν   οι   τράπεζες

αφού   δεν   έχουν  τίποτε   άλλο   να   εισπράξουν.

Το     Θηρίο    ξυπνάει.

Τα     χέρια    του      πνίγουν     το   κεφάλι   της   ανθρωπιάς.

Στο    πρόσωπο   του ,   ο    χάρτης   της   Παγκοσμιοποίησης.

Τα   μάτια   του,   οι   καθρέφτες   του  Καπιταλισμού.

Στόμα   πελώριο,   είσοδος   στην      αιώνια     φτώχεια.

Τα   πόδια   του   δαγκάνα ,  φάκα ,   μας   έπιασε   όλους.

Θλιβερέ     εξουσιαστή ,   ο   λόγος    σου   πλέον   επικήδειος.

Άτυχε     μετανάστη ,   η   ζωή   σου   όραμα   απλήρωτο.

Αναστενάρηδες     χορεύουμε,   στο   πτώμα   του   κόσμου.

Κατάπιαμε   από   ένα   μαγκάλι   κάρβουνα.

Για   να    καούν   οι   επιθυμίες     μας.

Ακρωτηριάσαμε   τη   φύση  μας.

Ζούμε   στον   κάτω   κόσμο.

Εξουσία   μας   ο   Άδης.

Το    Θηρίο   επιτίθεται.  Πετάει   φωτιές.

Τρώει    ζωές,

φτύνει   όνειρα.

Τρέχει   στους   δρόμους.
 Πατάει    ότι    απέμεινε.

Το    παιδί   έχασε   τη   φωνή   του.

Έμεινε     χωρίς   μάνα.

Την   πήρανε ,  για   πειράματα.

Να   δουν   αν   αντέχει    την   πείνα..

Δεν   την   άντεξε.

Το    παιδί   θ’  ακολουθήσει.

Θα    δοκιμάσει   τα   ληγμένα   φάρμακα.

Είναι   το   παιδί   του   Πειραματόζωου.

Το   Θηρίο   τρώει   σιγά –σιγά   τον   ήλιο.

Δειλέ   διαβάτη    που   το   κοιτάς ,

γιατί   δεν   το   πολεμάς ;

Το    αφήνεις   ν’  αλωνίζει    στο   σπίτι   σου.

Θα     τσαλακωθεί   η   τιμή   σου    αν

βάλεις     φωτιά   σ’   αυτό    τον   οίκο   Ανοχής ;

Σκότωσε   το   Θηρίο.

Σώσε   τον   εαυτό   σου.

Το    Θηρίο   δεν   πεθαίνει    όταν   ο   φόβος   μας   είναι   ζωντανός. 

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΈΛΛΗΝΕΣ  ΤΗΣ ΔΙΑΣΠΟΡΑΣ

Χαρταετοί ξεκίνησαν

την πορεία τους ,στο άγνωστο.

Ψυχές ανθρώπων ονειρεύτηκαν

έναν κόσμο δικό τους.

Εύκολο να τον ζητάς

δύσκολο όμως να ζεις,

με τον αποχωρισμό στα μάτια.

Πατρίδα, ξενιτεμένη μάγισσα,

παντού ανασαίνουν

τον τόπο σου.

Βλέπουν το πρόσωπο

της μάνας τους,

στο μπαλκόνι του απέναντι σπιτιού.

Είναι δική τους αυτή η γή.

Τη δούλεψαν με δάκρυα,

χτίζοντας τον πύργο της προσμονής

στο χώμα της,

ώσπου μία μέρα να ξαναδούν

τον εαυτό τους

δίπλα στο γεράνι

που άφησαν μικρό

και τώρα ξαπλώνει

στο φρεσκοβαμμένο τοίχο

της αυλής που θυμούνται.

Και όταν γυρνούν

τα γρανάζια της νοσταλγίας

που τους αγκαλιάζουν

κάτι δροσερές νύχτες του Οκτώβρη

θυμούνται

πως δεν γεννήθηκαν εδώ.

Είναι ο τροχός,

ο συνδετικός,

στην ξενιτεμένη άμαξα

που περιοδεύει τον κόσμο

μα ο σταθμός πάντα ένας-

η κούνια που τους ανέθρεψε-

με στόχους,

τους ταΐσε υπομονή

και έτσι καρτερικά

πορεύονται μονάχοι

μα δίπλα τους,

περπατούν συνοδοιπόροι

μες στο χρόνο,

οι φωνές μας,

που κρατούν απ΄το χέρι

τις αγωνίες τους.

Είναι παλμοί,

ενώνουν τις γροθιές

οι καρδιές τους

ακούγονται κάθε βράδυ

στον ίδιο χτύπο

σαν φαντάσμα που αφυπνίζεται

και σουλατσαρει στο διάδρομο,

Είναι εμείς.

Οι ρίζες που δεν κόπηκαν ποτέ.

Οι ρίζες που φύτρωσαν στις πλάτες μας.

Μάρθα Βασκαντήρα

ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΜΑΡΙΑΣ ΚΑΡΕΛΑ

ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ

ΜΑΡΙΑΣ ΚΑΡΕΛΑ

ΣΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΠΑΤΡΩΝ

(22 Μαϊου 2017)

(Ομιλία Προέδρου της Εταιρείας Λογοτεχνών Νοτιοδυτικής Ελλάδος Λεωνίδα Γ. Μαργαρίτη)

       Η ζωή μας σήμερα υπαγορεύεται από ανένδοτους λογοκριτικούς μηχανισμούς, οι οποίοι τον απογυμνώνουν από κριτήρια ενός αδιάσπαστου νοήματος ανθρωπισμού.
        Μέσα στην προοπτική αυτού του κόσμου που όλα τείνουν να γίνουν ομοιόμορφα και ομοιόχρωμα, η αείμνηστη φίλη μας πρώην συνεργάτρια μας, Γενική Γραμματέας της Εταιρείας μας μέχρι τη μέρα του θανάτου της, γνωστή συμπολίτης λογοτέχνης και ζωγράφος δημιούργησε με τη γλώσσα ,τη σκέψη και το χρωστήρα, ένα καλλιτεχνικό πεζογραφικό και ζωγραφικό έργο που είχε κεντρικό πυρήνα τη ζωή και αντιμαχόταν την πνευματική και ηθική αδράνεια του καιρού μας.

        Την αείμνηστη, αγαπημένη μας συνεργάτιδα γνωρίσαμε πολύ προ του έτους 1985, τότε που έγραφε τα πρώτα της διηγήματα. Μάλιστα, η Εταιρεία Λογοτεχνών πολύ πριν καταστεί τακτικό μέλος της, είχε προγραμματίσει για την 31η Ιανουαρίου του 1985(βλέπε Εφημερίδα «ΑΛΛΑΓΗ» 27-1-1985) η διαλεχτή συγγραφέας, όπως αναφέρονταν στο δημοσίευμα, να παρουσιάσει στην αίθουσα του πνευματικού Κέντρου της Εταιρείας(Αγίου Ανδρέου 52) ανέκδοτη εργασία της σε πεζογραφία .
       Μάλιστα ,η αναγγελία αυτή σημείωνε για τη Μαρία Καρέλα τα εξής: “Βεβαίως για το ευρύ κοινό η κ. Καρέλα είναι γνωστή σα ζωγράφος, την ερχομένη όμως Πέμπτη 31 Ιανουαρίου και ώρα 8 μ.μ. θα έχουμε την ευκαιρία να την γνωρίσουμε και ως πεζογράφο.
        Όμως τελικά αυτή η παρουσίαση δεν έγινε, εξ αιτίας της αυθαίρετης επιλογής του τότε προέδρου της Εταιρείας αείμνηστου φίλου Αλέκου Μαρασλή να προκαλέσει-προσκαλέσει  την ίδια μέρα και ώρα κοινή σύσκεψη φορέων για πολιτιστικά θέματα, κάτι που είχε ως συνέπεια, τη μοναδική κρίση, που δοκίμασε η Εταιρεία στα σχεδόν σαράντα χρόνια ζωής και δράσης της.
       Η αείμνηστη Μαρία Καρέλα κατέστη τακτικό μέλος της Εταιρείας μας με ένα βιβλίο στο ενεργητικό της, την συλλογή Διηγημάτων «Αποκοτιές» και μια δεύτερη «Το επιμύθιο σιωπής» με παμψηφεί απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της 11ης Μαΐου 1995.

        Στο βιογραφικό της σημείωμα, που συνόδευε την αίτηση εγγραφής της, αναφέρονται τα εξής επιγραμματικά: Η Μαρία Καρέλα γεννήθηκε ,μεγάλωσε και ζει στην Πάτρα.
        Τελείωσε τις γυμνασιακές της σπουδές εις τα Αρσάκεια Σχολεία της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρεία. Συνέχισε τις σπουδές της εις την Γαλλικήν γλώσσα στη Σχολή Ουρσουλινών Μοναχών Αθηνών, απ’ όπου απεφοίτησε με άριστα και απέκτησε πτυχίο Γαλλικής (SORBONNE).
       Ομιλεί τέσσερες γλώσσες, Γαλλικά ,Αγγλικά, Ιταλικά, Γερμανικά και έχει ασχοληθεί με την λογοτεχνία.
       Κείμενα της έχουν δημοσιευθεί κατά καιρούς εις τον Αθηναϊκό και τοπικό τύπο. Είναι γνωστή ζωγράφος και η δουλειά της έχει τύχει της αποδοχής μεγάλης μερίδας του κοινού και κριτικών.
       Επίσης έχει εντρυφήσει ενεργά εις τα κοινά του τόπου της. Το πρώτο της ξεκίνημα στη λογοτεχνία έκανε με μια συλλογή Διηγημάτων με τον τίτλο: «Αποκοτιές» που τυπώθηκε στις εκδόσεις Π.Κούλης της πόλης μας.
       Ο αείμνηστος φίλος και πρώτος πρόεδρος της Εταιρείας μας Λογοτέχνης, Ιστορικός και κριτικός βιβλίου, Κώστας Τριανταφύλλου υποδέχθηκε αυτό της το έργο, με θερμά λόγια από τη στήλη κριτικής βιβλίου της Πελοποννήσου. «Έχει το προτέρημα ,σημείωνε, να έχει σύντομα κείμενα δέκα εννιά θα τα πω χρονογραφήματα ,τα δέχομαι και για διηγήματα. Το σπουδαίο είναι, πως είναι σύντομα και καλογραμμένα, δε φέρνουν άχρηστο βάρος λέξεων και φράσεων, διαβάζονται και εκτιμώνται με πλήρη αποδοχή από τον αναγνώστη. Η συμπολίτισσα μας δίνει λογοτεχνικά κείμενα ,αυτό είναι που προέχει και ό,τι γράφει είναι τέχνη και μάλιστα με πολύ φως, με πολλή παρατηρητικότητα και απόδοση. Η κ.Καρέλα μας οδηγεί στη σκέψη της και τη δική της λεπτή αίσθηση και το δικό της κόσμο». 

       Εξίσου επαινετικά σχόλια σε κριτικό του σημείωμα στη ίδια εφημερίδα κάνει για το πρώτο της βιβλίο και ο λογοτέχνης και δημοσιογράφος αείμνηστος και αυτός σήμερα Γιάννης Καραλής:        «Τώρα μας αιφνιδίασε με την κυκλοφορία ενός κομψού τόμου αφηγημάτων, που το τιτλοφορεί «Αποκοτιές». Λέγω μας αιφνιδίασε τόσο το περιεχόμενο όσο και ο τρόπος γραφής φανερώνουν πεζογράφο με γνώση της γλώσσας και της αρχιτεκτονικής του μικρού αφηγήματος ,που είναι από τα δυσκολότερα είδη του λόγου».
        Η ίδια η συγγραφέας σε συνέντευξη της και σε ερώτηση της δημοσιογράφου να περιγράψει τη διαδρομή που την οδήγησε στην έκδοση του πρώτου της βιβλίου «Αποκοτιές» σημειώνει:
        Διαδρομή δεν υπήρξε. Από τη στιγμή που ένιωσα τον εαυτό μου μέσα στη χρονική ηρακλείτεια ροή, γράφω συναισθηματικά, αποτυπώνοντας στο χαρτί ερεθίσματα προβληματισμό, οργή, αμηχανία…Όλα όσα ανακατεμένα μαζί με τον οίστρο κάνουν το λόγο δημιουργικό!».
        Το 1995 έρχεται το δεύτερο βιβλίο διηγημάτων και αυτό με τον τίτλο: «Το Επιμύθιο σιωπής» που κυκλοφορεί από τις ίδιες εκδόσεις Π. ΚΟΥΛΗΣ.
        Ο Κώστας Τριανταφύλλου θα καταπιαστεί και με το δεύτερο βιβλίο της Μαρίας στη στήλη του “ΚΡΙΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΥ” της εφημερίδας «Πελοπόννησος» όπου γράφει μεταξύ άλλων και τα εξής:
       «Ένα από τα ενδιαφέροντα του φιλολογικού βιβλίου είναι πως τα θέματα και οι μορφές όλων αυτών των πεζογραφημάτων είναι από την Πατρινή ζωή και μάλιστα των τελευταίων χρόνων.
 Είναι ωραίο να βλέπουμε να μεταφέρονται στο χώρο της Τέχνης τα σύγχρονα γεγονότα της καθημερινής ζωής με μια ευαισθησία και αντίληψη, που μόνο ένα λογοτεχνικό ταλέντο μπορεί να προσφέρει.
 Όλα αυτά τα έχει το νέο άκρως συμπαθητικό και καλογραμμένο βιβλίο της διαλεκτής συμπολίτισσας διανοήτριας».

        Το 1996 έρχεται το τρίτο κατά σειρά βιβλίο της Μαρίας και αυτό συλλογή Διηγημάτων με τον τίτλο: «IN MEMORIAN» από τις ίδιες εκδόσεις της πόλης μας.
       Το τρίτο αυτό πόνημα της Μαρίας, η κριτική το υποδέχθηκε με ιδιαίτερα κολακευτικά λόγια και ήταν πιο πολλοί ο πνευματικοί άνθρωποι που ασχολήθηκαν διάβασαν και κατέθεσαν δημόσια τον κριτικό τους λόγο.
        Πέρα από τον Κώστα Τριανταφύλλου, ο οποίος καταθέτει και πάλι τα καλά του λόγια, για τη συγγραφέα και το έργο, κρατικά σημειώματα δημοσιεύσαν ο Λογοτέχνης και Δημοσιογράφος Γιάννης Καραλής, η Φιλόλογος –Διευθύντρια Λυκείου Δήμητρα Γκότση ,ο Σταύρος Ιντζεγιάνης κ.α.
       ‘Όπως σημειώνει η ίδια στο έργο της αυτό, άξονας και ουσίa  της δόμησης των διηγημάτων της είναι πια οι ανθρώπινες σχέσεις, με τις όποιες αλληλεξαρτήσεις που αλλοτριώνουν συχνά την ουσία του ατόμου και διαμορφώνουν τρόπους συμπεριφοράς. Πρόκειται για μια απόπειρα ψυχογραφήματος, μια ενδοσκόπηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς και μια πιο ολοκληρωμένη και ώριμη ματιά στις κοινωνικές αντιπαραθέσεις, που παραποιούν τον τρόπο διαβίωσης σ’ ένα χώρο θυτών και θυμάτων».

       Το 1997 θα ακολουθήσει μια τέταρτη κατά σειρά συλλογή διηγημάτων με τον τίτλο: «Τραπεζ» από τις ίδιες  εκδόσεις που εκδόθηκαν και οι προηγούμενες συλλογές της, τις  εκδόσεις Π. Κούλη.
       Την ιδία υποδοχή δέχθηκε και τούτο το έργο της Μαρίας.
        Το 2000 θα δει τη δημοσιότητα και το πρώτο της μυθιστόρημα από τις πανελληνίως γνωστές Εκδόσεις: «Νέα Σύνορα». Με τον τίτλο: «ΠΑΤΡΙΝΕΛΛΑ» Το μυθιστόρημα αυτό είχε πανελλήνια απήχηση αφού θα παρουσιαστεί στη Αθήνα, στη Ζάκυνθο, στην Θεσσαλονίκη, στο Μεσολόγγι και στην πόλη μας.
        Όπως εύγλωττα υποδηλώνει και ο τίτλος του βιβλίου, στις σελίδες του ο αναγνώστης θα συναντήσει έμμεσες και άμεσες αναφορές στην πόλη μας καθώς και σε υπαρκτά πρόσωπα της τοπικής κοινωνίας περασμένων δεκαετιών, ενώ δε λείπουν βέβαια και οι περιγραφές χαρακτηριστικών και γραφικών σημείων της Πάτρας.
        Είναι δε τόσο καταιγιστική η δράση και τόσο συναρπαστική η πλοκή του βιβλίου, που αξίζει να σημειωθεί ότι ο μύθος επιλύεται μόλις στην τελευταία σελίδα, κρατώντας σε διαρκή αγωνία τους αναγνώστες.

       Το 2002 θα κυκλοφορήσει το δεύτερο κατά σειρά μυθιστόρημα της Μαρίας Καρέλα με τον τίτλο: «Δύο καλοκαίρια στο Ονειροδρόμιο».
       Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που, όπως λέει η ίδια η συγγραφέας του , θα το ονόμαζε ψυχογράφημα.  Επεξεργάζεται λίγο-πολύ διχασμένες συνειδήσεις ανθρώπων οποιουδήποτε βεληνεκούς μέσα από τον κοινωνικό ιστό.
       Καταπιάνεται με διαφόρους ανθρώπους, όπως δημοσιογράφους, γιατρούς, ψυχολόγους, καθηγητές απλούς καθημερινούς χαρακτήρες και πρόσωπα.
       Είναι ένα βιβλίο που έχει ξεκάθαρα πατρινό χρώμα και ξεκινάει σαν αναφορά από το 1900 μέχρι το 1950 παρακολουθώντας την ιστορία μίας οικογένειας.
       Μέσα σε αυτές τις δεκαετίες ο αναγνώστης βλέπει την εξάπλωση και εξέλιξη της Πάτρας, αλλά και τη διαφοροποίηση της συγκεκριμένης οικογένειας.
        Πώς εκπίπτει από τα πλούτη και τα μέλη της στρέφονται το ένα εναντίον του άλλου.
       Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει μια έκπληξη, που υποχρεώνει τον αναγνώστη να μη διακόψει την ανάγνωση, για να φτάσει το δυνατόν ταχυτέρα στην αποκάλυψη.
       Το 2004 από τις εκδόσεις: ΕΛΑΤΗ κυκλοφόρησε το τρίτο κατά σειρά μυθιστόρημα της με τον τίτλο: «Ηλιοβασίλεμα στο Μετζάο».
       Με το νέο της αυτό μυθιστόρημα η Μαρία Καρέλα εδραιώνεται στο χώρο του Μυθιστορήματος αναπλάθοντας βιώματα, γεγονότα, περιστατικά και πολύτιμα φυλακτά της μνήμης.
       Η συγγραφέας αναφέρεται σε ιστορικά γεγονότα, που διαδραματίζονται σε τέσσερες δεκαετίες του εικοστού αιώνα.
       Εκεί που επιμένει και ρίχνει δυνατό και άπλετο φως, είναι η Μικρασιατική τραγωδία ,η δίκη των έξι και ο ερχομός των προσφύγων στην Πάτρα.    Παραθέτει ακόμη σημαντικές πληροφορίες και εύστοχες παρατηρήσεις για τους πρόσφυγες της Πάτρας, δηλαδή για την αντιμετώπιση που έτυχαν και για τη μεγάλη τους προσφορά σε πολλούς τομείς.

       Το τέταρτο μυθιστόρημα της Μαρίας Καρέλα θα κυκλοφορήσει το 2006 από τις εκδόσεις “ΕΛΑΤΗ” με τον τίτλο: «ΠΕΤΡΙΝΕΣ ΜΝΗΜΕΣ».
        Οι μνήμες είναι βαριές και ένας άνθρωπος δεν θα μπορούσε να τις σηκώσει μόνος του. Η μνήμη είναι ακριβή και θέλει πολλά «λαβωμένα χέρια». Οι παλιοί έδειχναν στους νέους πώς να σηκώσουν το βάρος του φωτός και εκείνοι έδειχναν τη δύναμη του μέλλοντος που δεν ξέχασε το παρελθόν.
        Σιγά-σιγά το αγνοούμενο requiem γίνεται ακόμη και πιο έντονο. Οι ξεχασμένες ψυχές ζουν και πάλι τις πέτρινες μνήμες.
       Το πέμπτο μυθιστόρημα της Μαρίας Καρέλα θα έλθει και αυτό από τις εκδόσεις “ΕΛΑΤΗ” το 2.008. Φέρει τον τίτλο: “ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΣΟΦΙΤΑΣ” έγινε  δεκτό με θετικές κολακευτικές κριτικές τόσο από τους ειδικούς όσο και από το αναγνωστικό κοινό.
       Τέλος θα ακολουθήσει το έκτο μυθιστόρημά της με τον τίτλο: “Εις τας αυλάς” που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Κ.Μ.ΖΑΧΑΡΑΚΗΣ το έτος 2011.,Mε το βιβλίο αυτό η  συγγραφέας  προσπάθησε  να δώσει ανάγλυφα μία εποχή αρκετά μακριά μας -αρκετά κοντά μας όπου τη ζωή τη διέπει ο αλληλοσεβασμός και η αλληλοεκτίμηση. Πράγματα ξεχασμένα εδώ και καιρό στο σεντούκι του χρόνου και της μνήμης. Η σημερινή μας Πάτρα απέχει δυστυχώς, πόρρω της παλιάς με αποτέλεσμα τα συναισθήματα που μας καταλαμβάνουν σήμερα να είναι θλίψη, πίκρα, απογοήτευση. Γιατί εκείνοι οι χρόνοι οι ζηλευτοί έχουν φύγει ανεπιστρεπτί. 

Το τελευταίο της βιβλίο που όπως αποδείχθηκε ήταν και το κύκνειο άσμα της, στο χώρο της λογοτεχνίας και της ζωής ,ήταν αυτό που και παρουσιάσθηκε λίγο πριν έρθει το μαντάτο του προβλήματος υγείας που αντιμετώπισε και αποτέλεσε τον καταλύτη της τελευταίας περιόδου της ζωής της.
Πρόκειται για το μυθιστόρημα με τον τίτλο: “ΚΟΚΚΙΝΟΒΡΑΧΟΣ”, όπου η Μαρία αφού εγκατέλειψε τη θητεία της στο κοινωνικό και ηθογραφικό μυθιστόρημα, aυτοαποδέχεται την πρόκληση να ασχοληθεί με το θρίλερ. Ένα είδος` που η συγγραφέας επιδιώκει βήμα το βήμα τον αιφνιδιασμό και την ανατροπή σε σημείο που ο αναγνώστης παρακολουθεί την εξέλιξη των γεγονότων με κομμένη την ανάσα .
Έχτισε υπομονετικά ένα πολυπρόσωπο “θεματικό” όπου οι ανατροπές έχουν τον πρώτο λόγο. Στόχος του είναι η απορρόφηση του αναγνώστη να βρει τις λεπτές ισορροπίες και ι την κάθαρση στο επιμύθιο.

       Το βιβλίο αυτό αποτελεί μία τολμηρή όπως σημειώθηκε και κατά την παρουσίαση του συγγραφική καινοτομία όπου το μυθιστόρημα εξελίσσεται σε ένα αγωνιώδες,  σ’ ένα δραματικό θρίλερ δημιουργώντας ένα θαυμάσιο σύνθετο λογοτέχνημα.
       Πέρα από το μυστηριώδες της πλοκής του ,το βιβλίο της Μαρίας χαρακτηρίζεται από μία γλωσσική, φιλολογική και λογοτεχνική αρτιότητα.    Αξιόλογη είναι και η περιγραφή των τοπίων όπως και των χαρακτήρων των ανθρώπων που εμπλέκονται στο μύθο του έργου.

        Η συγγραφέας αποδεικνύεται βαθύς γνώστης της ανθρώπινης φύσης και των αδυναμιών της.
       Θεωρώ να σημειώσω πως την αποψινή μου αναφορά στο συνολικό συγγραφικό έργο της Μαρίας Καρέλα  πράττω πρώτα-πρώτα για μια συνεργάτιδα ,τη Γενική Γραμματέα της Εταιρείας Λογοτεχνών τιμητική θέση την οποία διατήρησε μέχρι την   τελευταία  στιγμή  της εξόδου της από τη ζωή, έπειτα από μια ηρωική θάλεγα μάχη με τον ανίκητο δράκοντα της εποχής μας, αλλά και σε ανταπόδοση των παρουσιάσεων του δικού μου έργου σε επετειακές εκδηλώσεις  τόσο  εντός όσο και  εκτός Πατρών παρόμοιες αλλά και για την κριτική της αποτίμηση του έργου μου  σε περιοδικά και εφημερίδες.

       Μαρία νοιώθω ανάλαφρα μια και ανταπόδωσα μέρος των όσων έπραξες για την Εταιρεία και προσωπικά για την ταπεινότητά μου.
       Μαρία μας καλή αντάμωση...Το έργο σου θα σε θυμίζει εις τον αιώνα. Πέρασες επάξια  από την Αχερουσία  στην Αθανασία...

                                   ΛΕΩΝΙΔΑΣ Γ.ΜΑΡΓΑΡΙΤΗΣ

ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΓΙΑ ΤΟ ΛΑΜΠΗ ΛΟΥΚΟ

ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΓΙΑ ΤΟ ΛΑΜΠΗ ΛΟΥΚΟ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ ΝΟΤΙΟΔΥΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΠΑΤΡΩΝ

ΔΕΥΤΕΡΑ 15 ΜΑΪΟΥ 2017

(Κείμενο ομιλίας Αγγελικής Αντωνοπούλου κόρης

 Λάμπη και της Λιτσας  Λούκου- Αντωνοπουλου)

                                                 

Καλησπέρα σας και καλώς ήρθατε.

Θέλω να ευχαριστήσω τους διοργανωτές αυτής της εκδήλωσης και όλους εσάς που ήρθατε απόψε εδώ.

Ατσάλινος πάσσαλος βαθιά μπηγμένος στη γενέθλια γη, τα παιδικά τα χρόνια. Πάνω του στηρίζεται και περιστρέφεται, το θέλουμε δεν το θέλουμε, το καταλαβαίνουμε δεν το καταλαβαίνουμε, το δέντρο της ζωής· που ποτίζεται με τα λίγα γλυκά και τ’ άφθονα πικρά δάκρυα της καρδιάς· που τρέφεται , πλούσια ή φτωχά, με τα πολύμορφα, πολυσύνθετα και πολυδιάστατα υλικά του νου. Καθώς με τον καιρό, παίρνει σχήμα, μορφή. Για να μεγαλώσει, ν’ ανθήσει, να καρπίσει. Ώσπου να φυλλορροήσει στο τέλος και να ξεραθεί. Στο χωρίς διακοπή γύρισμα του τροχού.

Όποιος και όπου αν βρίσκεται ο γενέθλιος τόπος του, ταπεινός ή δοξασμένος, παχύφλουδος ή στενόφλουδος, χωριό ή πο σε μία εκδήλωση των Ταχυδρομικών λιτεία, βουνό ή κάμπος, ο καθένας μας θα πρέπει να γνωρίζει το ένα κάποιο παρελθόν του.

Αυτό ήταν ένα απόσπασμα από το βιβλίο του πατέρα μου Λάμπη Λούκου Αντωνόπουλου για τη γενέτειρά του, το χωρίο των Καλαβρύτων, Αγρίδι, που βρίσκεται θεμελιωμένο από αιώνες στη ριζά της Χούνης με τα πόδια ακουμπισμένα στο Λόγγο, στα δεξιά έχει τον Τάρταρη και στα αριστερά την Καπρίβαινα. Ένα χωρίο που έχει πολλά νερά, πλούσια βλάστηση, απέραντη γαλήνη και ησυχία.

Δεν είναι και πολύ εύκολο να μιλάς για τον πατέρα σου, έστω και αν έχουν περάσει 16 και πλέον χρόνια από την 3^η Απριλίου 2001 που αναχώρησε για τα Επέκεινα, όπως συνήθιζε να λέει.

Γεννημένος  το 1921 από πατέρα μυλωνά είχε στην οικογένεια άλλα 7 μικρότερα αδέλφια. Από μικρός έγινε προστάτης της πολυμελούς φαμίλιας του μια και ο πατέρας του πέθανε νωρίς. Μεγαλώνοντας με συντροφιά τη βουή των τζιτζικιών τη μέρα και το κλάμα του γκιώνη  τη νύχτα, το θρόισμα των πανύψηλων λεύκων και του υπεραιωνόβιου πλάτανου δίπλα στο λιβάδι,  με τη μυρωδιά του των λουλουδιών και των δένδρων, μεγαλώνοντας  μέσα στον ήχο των κουδουνιών από τα πρόβατα στα γύρω βουνά και τα βράχια, δεν μπορούσε παρά να γίνει ένας άνθρωπος συναισθηματικός και ευαίσθητος με αγάπη στον άνθρωπο και στο περιβάλλον. Ένας άνθρωπος χαρισματικός, ειρηνιστής και οραματιστής  που αγωνίστηκε μέσα από την πέννα του για ιδεώδη και αξίες με κέντρο τον άνθρωπο. Αυτό φαίνεται στη θεματική των βιβλίων του και των ομιλιών του ή των δοκιμίων του.

Πήγε σε 6τάξιο γυμνάσιο  στα Καλάβρυτα. Έδωσε εξετάσεις στη Νομική, όπου πέρασε.  Όμως δεν του άρεσε δεν του γέμιζε τις ανησυχίες του και έδωσε στην σχολή των 3ΤΤΤ  που είναι τα αρχικά των λέξεων  Ταχυδρομείο Τηλεφωνείο  Τηλεγραφείο, όπου και πέρασε επιτυχώς. Τελειώνοντας τη σχολή διορίστηκε στον ΟΤΕ και αργότερα  στο  τέλος δεκαετίας ’40 αρχές του ‘50 όταν χωρίστηκαν τα 3Τ σε Ελ. Ταχυδρομεία και ΟΤΕ πήγε στα Ελ. Ταχυδρομεία. Στο στρατό υπηρέτησε στα τηλέφωνα και τηλεγραφήματα. Μάλιστα γνωρίζω από ιστορίες που έχει διηγηθεί η μητέρα μου, ότι κάποιο βράδυ κάνοντας σκοπιά τον πήρε ο ύπνος. Ο αξιωματικός της περιπολίας τον ανακάλυψε, του πήρε το όπλο, αλλά ευτυχώς γλύτωσε την τιμωρία. Όπως θα δείτε και παρακάτω δεν τα είχε  πολύ καλά με τα όπλα.

 Στη Γερμανική κατοχή έγινε αντάρτης αλλά χωρίς όπλο. Καθήκον του ήταν να κάνει ομιλίες στα χωριά και να ξεσηκώνει τους ανθρώπους της επαρχίας.

Κάποια στιγμή όμως που ήρθαν τα δύσκολα και του έδωσαν διαταγή να σκοτώσει τον πρόεδρο κάποιου χωριού δεν υπάκουσε. Όταν ήρθαν να τον συλλάβουν το έσκασε κρυφά από το παράθυρο, το σπίτι στο χωρίο έχει ένα παράθυρο στο πίσω μέρος που βλέπει το βαγένι του μύλου, 3μ ύψος και από κει έφθασε με τα πόδια στην Πάτρα. Όποιος ήξερε τον πατέρα μου μπορεί να καταλάβει ότι δεν υπήρχε περίπτωση να σκοτώσει άνθρωπο. Φθάνοντας στην Πάτρα μετά από λίγο τον συνέλαβαν. Τον φυλάκισαν  τον βασάνισαν τον παρέδωσαν στους Γερμανούς που τον έκλεισαν στη βίλα Σταυρουλόπουλου στην Αγυιά, με σκοπό να τον εκτελέσουν μαζί με άλλους.

Εκεί βρέθηκε ένας  καλός  άγγελος, ο Θόδωρος Λούκος, θείος του  και τον φυγάδευσε μέσα σ ένα σάκο ταχυδρομείου μέχρι το Διακοφτό και τον έσωσε.

Αργότερα το 1952 παντρεύτηκε τη μητέρα μου Νικολίτσα Θεοδωρώφ κόρη αυτοεξόριστου πλέον στρατηγού, που υπηρέτησε  στην αυλή του τελευταίου Τσάρου Νικόλαου Ρωμανώφ. Ο οποίος για να σώσει το κεφάλι του από τους μπολσεβίκους μετά την επανάσταση αναζήτησε νέα πατρίδα και έφθασε μέχρι την Πάτρα. Εκεί γνώρισε τη γιαγιά μου, πρόσφυγα από τη Σμύρνη και έκαναν 3 κόρες. Τη Νικολίτσα την μητέρα μου, την Μαρία που είναι ανάμεσά μας και την Ανδριάνα που έχει αναχωρήσει σε άλλους κόσμους.  

Στα χρόνια της επαγγελματικής του ζωή ως δημόσιος υπάλληλος ήταν αυστηρός και δίκαιος. Ξεκίνησε με το βαθμό του γραμματέα και συνταξιοδοτήθηκε με το βαθμό του διευθυντού. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα να καταλάβετε την αυστηρότητά του.  Κάποτε ένας  έμπορος έδωσε στο γκισέ του ταχυδρομείου ένα συστημένο γράμμα με την παράκληση το γράμμα να φύγει ως επείγον. Η υπάλληλος το ξέχασε στο συρτάρι της, έφυγε διακοπές, καλοκαίρι ήταν και ο έμπορος δεν έκανε τη δουλειά του. Πήγε λοιπόν να παραπονεθεί μετά από λίγες μέρες και για κακή της τύχη, της υπαλλήλου δηλαδή, βρήκε τον πατέρα μου, ο οποίος την επόμενη  απέλυσε την υπάλληλο για την παράλειψή της και παρ’ όλη την πίεση από υψηλά ιστάμενους  ήταν ανένδοτος. Τελικά κάτω από την προτροπή του Νομάρχη Λαδά, τον οποίον αγαπούσε, υποχώρησε.

Στα χρόνια της χούντας δεν πέρασε καθόλου καλά. Ήταν καταγεγραμμένος ως αντιστασιακός και αυτό του στοίχισε την εξέλιξή του μέσα στα ΕΛΤΑ και ένα ψυχοσωματικό σύνδρομο ημικρανίας που τον ταλαιπώρησε μέχρι το θάνατό του.

Έγραφε για πολλά χρόνια στην εφημερίδα Γνώμη, και στην εποχή του δημοψηφίσματος για το βασιλιά τάχθηκε υπέρ του Όχι με αποτέλεσμα ο εκδότης της Γνώμης, Χρήστος Χριστόπουλος να συλληφθεί.

 Άλλη ιστορία την εποχή της Χούντας, του είχαν αναθέσει να μιλήσει στο θέατρο Απόλλων, σε μία εκδήλωση των Ταχυδρομικών για τον εορτασμό της 25η Μαρτίου. Ασχολείτο πολύ με το θέμα της έναρξης της επανάστασης το 1821.  Υποστήριζε με σθένος την άποψη ότι ξεκίνησε από τα Καλάβρυτα και όχι από την Καλαμάτα που κάποιοι υποστήριζαν.  Όταν του ζήτησαν λοιπόν να ελέγξουν την ομιλία του, λογοκρισίας εποχή,  τους την έστειλε και τους διαμήνυσε ότι αν θέλετε κάτι να αφαιρέσω έχει καλώς. Θα το κάνω. Αν θέλετε όμως κάτι να προσθέσω δεν γίνεται. Ύμνους στη Χούντα δεν θα έκανε.

Ήταν ένας άνθρωπος που διάβαζε, διάβαζε πολύ, έγραφε πολύ. Θυμόταν τα πάντα από αυτά που διάβαζε. Είχε ένα γραφείο με μία πλούσια βιβλιοθήκη από το ταβάνι μέχρι το πάτωμα γεμάτη βιβλία, σε διπλές σειρές. Και πάντα ήξερε που είναι το καθένα. Τον θυμάμαι να κοιμάται νωρίς γύρω στις 9.00 και να ξυπνά γύρω στις 3.00 το πρωί να φτιάχνει καφέ να κλείνετε στο γραφείο του και να γράφει, να γράφει και να διαβάζει με τις ώρες. Αργότερα θα έβγαινε στον κήπο να σκαλίζει και να περιποιείται τα λουλούδια, τους είχε αδυναμία ή θα έπαιζε με την αγαπημένη του σκυλίτσα την Πεντάμορφη. Την αγαπούσε πολύ και όταν κάποτε νοσηλευόταν για καιρό στο νοσοκομείο για τις ημικρανίες που τον βασάνιζαν, ανησυχούσε για την Πεντάμορφη, η οποία στο διάστημα αυτό είχε μαραζώσει  και τι έκανε ο πατέρας μου, μασούσε τροφή, την έφτυνε σε ένα χαρτί και την έστελνε με εμάς στην Πεντάμορφη να φάει να καταλάβει από την μυρωδιά του ότι ζει.

Λάτρευε την αρχαιολογία, νομίζω λυπόταν που δεν είχε σπουδάσει αρχαιολόγος, αργότερα ήθελε να σπουδάσω εγώ αρχαιολογία, αλλά ως γνωστό τα παιδιά κάνουν το αντίθετο από αυτό που θέλουν οι γονείς. Μάλλον πίστευε στο βάθος της καρδιάς του ότι μπορεί ο εγγονός του να γίνει αρχαιολόγος, αλλά τον λάτρευε και νομίζω του το συγχώρησε που δεν έγινε. Για μένα δεν είμαι σίγουρη αν με συγχώρησε ποτέ.

Μέσα στις πολυποίκιλες δραστηριότητες του με ομιλίες, δοκίμια, βιβλία, θεατρικά έργα αλληλογραφούσε με το γιατρό και ανθρωπιστή Αλβέρτο Σβάιτσερ που ξόδεψε τη ζωή του για τα πεινασμένα και άρρωστα παιδιά της Αφρικής προσφέροντας τους ιατρική περίθαλψη, εκπαίδευση και ότι άλλο μπορούσε. Του άρεσαν φυσιογνωμίες που έχουν χαράξει και μένα στην εφηβεία μου, ανθρώπους που αγωνίζονταν για την ειρήνη, την ισότητα και τα δικαιώματα των ανθρώπων όπως ο Μαχάτμα Γκάντι, ο Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ. Ανθρώπους με ιδανικά και υψηλές αξίες. Καμία φορά αναρωτιέμαι αν ζούσε τώρα πόσο θα ένιωθε απογοητευμένος και πικραμένος.

Θυμάμαι την εποχή  της έκδοσης κάποιου βιβλίου του, όλοι έπρεπε να είμαστε επί ποδός, για διορθώσεις και πάλι διορθώσεις και ξανά διορθώσεις και lay out του βιβλίου και η μαμά μου να ζωγραφίζει τα εξώφυλλά ή να ψάχνουμε να βρούμε κάτι που να τον ενδιέφερε.

Μέσα στις πνευματικές του ανησυχίες ήταν και η συλλογή γραμματοσήμων, μάζευε από το 1940, τα τοποθετούσε μέσα σε ειδικά άλμπουμ, τα έπιανε πάντα με τσιμπιδάκι, είχε τα λευκώματα πάντα όρθια και ήταν μία συλλογή για την οποία καμάρωνε.

Πήρε πολλά βραβεία και διακρίσεις στη ζωή του για την προσφορά του στα γράμματα. Ήταν ενεργό μέλος της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών Ελλάδος και της Ένωσης Λογοτεχνών Νοτιοδυτικής Ελλάδος. Του είχαν κάνει κάποια αφιερώματα όσο ήταν στη ζωή.

Του άρεσαν πάρα πολύ τα ταξίδια. Μετά από κάθε ταξίδι  έγραφε σε συνέχειες οδοιπορικό στην εφημερίδα Γνώμη. Κάποια φορά μάλιστα που είχε γράφει διθυράμβους για την Ελβετία του πρότειναν να αναλάβει το προξενείο της Ελβετίας στην Πάτρα, θέση που δεν δέχθηκε λόγο της αδυναμίας του στις ξένες γλώσσες.

Του άρεσε το ψάρεμα πράγμα που μου μετέδωσε και μένα. Θυμάμαι να ψαρεύουν με τη μητέρα μου, εγώ πολύ μικρή, ώρες ατελείωτες.  Για να μην πλήττω, μου έδιναν και μένα πετονιά με δόλωμα και ψάρευα. Κάποιες φορές στα κρυφά, μου δόλωναν και κάποιο μικρό ψάρι που είχαν πιάσει αυτοί, για να χαρώ και να κολλήσω το μικρόβιο του ψαρέματος.  

Νομίζω ο νερόμυλος του πατρικού του τον είχε χαράξει. Φαίνεται και από το βιβλίο Νερόμυλοι που έτυχε διακρίσεων και αν  είμαστε σε άλλη χώρα, θα ήταν λαογραφικό ντοκουμέντο μιας εποχής που πέρασε, για τα Πανεπιστήμια και την έρευνα, για τη λαογραφία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που τόσο τις έχουμε ανάγκη  στις μέρες μας.

Νομίζω ο ήχος του νερόμυλου τον συντροφεύει ακόμα εκεί που είναι. Ο νερόμυλος δούλευε μέχρι πριν κάποια χρόνια  και σήμερα σαπίζει  κλειστός και μόνος του. Κάποτε άλεθε συνέχεια για τα γύρω χωριά. Θυμάμαι τα μουλάρια που έρχονταν φορτωμένα και τον ήχο του μύλου καθώς έπεφτε το νερό με δύναμη  από ψηλά και με τη δύναμή του γύριζε τις μυλόπετρες. Όλη μέρα κι όλη νύχτα. Στον ήχο του προσπαθούσα να συντονίζω λέξεις, σκοπούς τραγουδιών και μ αυτούς αποκοιμόμουν, τα καλοκαίρια που πηγαίναμε διακοπές στο χωρίο. Τι γλυκός ύπνος.  

Θέλοντας να κλείσω την μικρή αυτή αναδρομή στη μνήμη του πατέρα μου θα σας μεταφέρω τα λόγια του, για τον ήχο του νερόμυλου αυτό το ρυθμικό ήχο.

Χιλιάδες νύχτες ο γλυκόδροσος αχός τούτου του νερόμυλου σε συναυλία αγγέλων με αηδονολαλιές,  μας απαλονανούριζε. Ξυπνούσαμε μόλις σταμάταγε. Η πάσπαλη, νοτισμένη από την άχνα της χούρχουρης, μένει στα εσώστηθά μας πετρωμένη.

Όσα χρόνια κι αν περάσουν όσο κι αν σκουριάσουν οι κρίκοι, όσο μακριά κι αν ζει κανένας από μια τέτοια πολυαγαπημένη, είναι αδύνατον να την απαρνηθεί και να κοπούν οι δεσμοί. Ποτέ μα ποτέ, οι αυτοκινητοβοές, οι μουσικοταινίες της πόλεως, δεν μπορούνε να συγκριθούν με τον αχό του νερόμυλου, με τις δροστοσταλίδες της χούρχουρης, με τις αηδονοφωνές της κρέμασης του μύλου.

Σας ευχαριστώ πολύ

Αγγελική Χ. Αντωνοπούλου