Λεωνίδα Γ. Μαργαρίτη : ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ

        ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ   ΚΑΙ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑ

 

                                      

 

                                      Λεωνίδα Γ. Μαργαρίτη Δικηγόρου

                                      Νομαρχιακού Συμβούλου

 

 

         Παγκοσμιοποίηση σύμφωνα με τον ορισμό που δίδει στο λεξικό του  ο καθηγητής της γλωσσολογίας  Μπαμπινιώτης  είναι η δημιουργία μιας παγκόσμιας οικονομικής ζώνης, μιας παγκόσμιας αγοράς ,όπου τα προϊόντα θα κινούνται ελεύθερα  και  η μετατροπή της οικουμένης σε μια ενιαία, οικονομική και πολιτιστική επικράτεια.

 

         Παγκοσμιοποίηση σημαίνει συνεπώς  το σύστημα εκείνο  σύμφωνα με το οποίο ολόκληρος ο κόσμος λειτουργεί ενιαία. Όλες οι χώρες του κόσμου διατηρούν μεν την αυτοτέλειά τους, έχουν όμως αμβλύνει τις ιδιαιτερότητές τους, έτσι ώστε αυτόματα ενεργούν με την ίδια νοοτροπία.

 

Δημιουργείται  μια παγκόσμια οικονομική ζώνη ,όπου τα προϊόντα   κινούνται ελεύθερα, ενώ παράλληλα  εξαπλώνεται και μια ομοιομορφία στον πολιτιστικό τομέα.

 

Βέβαια είναι γεγονός ότι στην ιστορική  διαδρομή των αιώνων η παγκοσμιοποίηση εμφανίζεται σε περιόδους όταν μια συγκεκριμένη χώρα ηγεμονεύει όταν δηλαδή υπάρχει μια υπερδύναμη κι όχι όταν επικρατεί κάποιο σύστημα ισορροπίας ανάμεσα σε περισσότερα κράτη. Η ιδέα που αντιπροσωπεύει σήμερα η λέξη παγκοσμιοποίηση δεν είναι καινούργια ξεκινάει από πολύ παλαιότερα.

 

 Ξεκινάει από τις εκστρατείες του Μεγάλου Αλεξάνδρου τον 4^ο αιώνα π.Χ. ο οποίος είχε την φιλοδοξία να θέσει υπό την ηγεμονία   του ολόκληρη την οικουμένη,  το σύνολο του γνωστού τότε κόσμου, και κατάφερε να την  επεκτείνει  από την Μακεδονία μέχρι τις όχθες του Ινδού ποταμού. Ο Αλέξανδρος από όσα αναφέρει ο Πλούταρχος στα Ηθικά του και ειδικότερα στο Περί  Αλεξάνδρου Τύχης ή Αρετής  κεφάλαιο ,δεν ακολούθησε  τις συμβουλές του Αριστοτέλη   αλλά του  στωικού φιλοσόφου  Ζήνωνος του Κιτιέως,  σύμφωνα με τις οποίες « πρέπει να μην κατοικούμε πόλεις και δήμους με ιδιαίτερους νόμους, χωρισμένους τον καθένα, αλλά συμπολίτες να θεωρούμε όλους τους ανθρώπους και πολίτες του ίδιου κράτους και ένα σύστημα να υπάρχει για όλους και μια τάξη, και να ζούν, ωσάν ένα κοπάδι που τρέφεται με ίσο δίκαιο σε κοινά λιβάδια.

Ο Αλέξανδρος πίστευε ότι είχε σταλεί από το Θεό κοινός ρυθμιστής και διαιτητής όλων των εθνών και γι’ αυτό όσους δεν έπειθε με τα λόγια τους ανάγκαζε με τα όπλα να προσέλθουν στην ένωση. ΄Όλα από παντού τα έθνη τα συνένωσε σ’ ένα σώμα, αφού ανάμιξε, ωσάν σε κρατήρα φιλίας  τα ήθη και τα έθιμά τους, τους γάμους και τον τρόπο της δίαιτας τους, και πρόσταξε όλους θα θεωρούν την οικουμένη πατρίδα κι’ ακρόπολη και φρούριο το στρατόπεδο, και πρόσταξε συγγενείς να θεωρούν τους καλούς και εχθρούς τους πονηρούς κι ακόμη να ξεχωρίζουν τους ΄Έλληνες από τους βαρβάρους, όχι από την χλαμύδα και την πέλτη , αλλά να τεκμαίρουν τον ΄Έλληνα από την αρετή και τον βάρβαρο από την κακία. Και καθόρισε να μην υπάρχει διάκριση στα ρούχα, στα τραπέζια, στους γάμους και στη δίαιτα, αφού συναναμιγνυότουσαν με  τους δεσμούς του αίματος και των τέκνων.

       

        Για παγκοσμιοποίηση μίλησε  σύμφωνα με το κατά Ιωάννη  Ευαγγέλιο και ο Χριστός : «Και άλλα πρόβατα έχω α ουκ εστιν εκ της αυλής ταύτης. Κακείνα με δει αγαγείν και της φωνής μου ακούσουσι και γενήσεται μία ποίμνη, είς ποιμήν» (Ιωάννης Ι, 16)

 

        Χαρακτηριστικό παράδειγμα  είναι εκείνο της περιόδου  της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η γνωστή PAX ROMANA  σήμαινε στην ουσία την κυριαρχία της ειρήνης του τρόμου. ΄Όλοι οι γνωστοί τότε λαοί έχουν  κατακτηθεί από την πανίσχυρη Ρώμη και συνυπάρχουν με απαραίτητη προϋπόθεση την αποδοχή της Ρωμαϊκής κυριαρχίας. Η στοιχειώδης πολιτική και οικονομική ηρεμία έχει  εξαγοραστεί με την πλήρη υποταγή  στο Ρωμαίο Αυτοκράτορα και την πειθαρχία της ρωμαϊκής διοικητικής δομής και των λεγεώνων.

 

 Κάποια μορφή μερικής παγκοσμιοποίησης μπορούμε να διακρίνουμε και σε εκτεταμένες αυτοκρατορίες όπως η Βυζαντινή στους πρώτους αιώνες  της ,η Αραβική  και  η Οθωμανική.

 

Για παγκοσμιοποίηση μιλάνε ακόμη ο  Μαρξ και ο Ενγκελς στο Κομουνιστικό Μανιφέστο:

 

«Από τη μεγάλη βιομηχανία, γράφουν, γεννήθηκε η παγκόσμια αγορά που είχε προετοιμάσει η ανακάλυψη της Αμερικής. Η παγκόσμια αγορά δίνει τεράστια ώθηση στο εμπόριο, στη  ναυσιπλοΐα, στις επικοινωνιακές οδούς…» Τρία χρόνια νωρίτερα ο Καρλ Μαρξ  γράψει  τα εξής χαρακτηριστικά στη «Γερμανική Ιδεολογία»:  «Το προλεταριάτο δεν μπορεί να υπάρξει παρά μόνο ως ιστορική και παγκόσμια πραγματικότητα. Το ίδιο και ο Κομουνισμός, ως δράση του προλεταριάτου, δεν νοείται παρά ως ιστορική και παγκόσμια πραγματικότητα.»

 

Στο  τέλος  του 19^ου αιώνα και στις αρχές του 20^ου,τη χρυσή εποχή της αποικιοκρατίας  και του ιμπεριαλισμού-ανώτερο στάδιο του καπιταλισμού κατά το Λένιν - επιβεβαίωσαν τη μαρξιστική προσέγγιση της παγκοσμιοποίησης.

 

Τρία χρόνια μετά την κήρυξη του Α΄ Παγκόσμιου πολέμου οι δύο μελλοντικές υπερδυνάμεις θέτουν σχεδόν ταυτόχρονα υποψηφιότητα για την παγκόσμια ηγεμονία.

 

Το σύγχρονο κίνημα   παγκοσμιοποίησης  έχει σαν αφετηρία   το 1949. Δημιουργήθηκε από την εκστρατεία του «πολίτη του Κόσμου» Γκάρι Ντεϊβις ο οποίος είχε απαρνηθεί την περίοδο εκείνη  το αμερικάνικο διαβατήριο, για χάρη μίας παγκόσμιας διακυβέρνησης.

 

Οι πολίτες του κόσμου, προσκλήθηκαν   να γραφτούν σε ένα κοινό μητρώο και  οι κοινότητες των ανθρώπων σε ολόκληρη τη γη προσκλήθηκαν να παγκοσμιοποιηθούν.

 

 Με τη στήριξη σημαντικών  πνευματικών προσωπικοτήτων όπως ο Αλπερτ Αϊνστάιν, ΄Αλπέρ Καμί και ο Αντρέ Μπρετόν, η εκστρατεία είχε  εκπληκτική ανταπόκριση και  αρκετά μεγάλη επιτυχία.

 

΄Εξελίχθηκε σε κίνημα  που  προσχώρησαν αρκετές γαλλικές πόλεις. Τον  Ιούνιο του  1950 το  Διαμέρισμα του Λο  ετοιμαζόταν  να γιορτάσει την παγκοσμιοποίησή του.

 

 Όμως  η εισβολή των Βορειοκορεατών στην αδελφή Νότια Κορέα  ήρθε  να καταφέρει ένα μοιραίο χτύπημα στις παγκοσμιοποιημένες αυταπάτες.

 

          Η παγκόσμια κρίση του 1929,  και τα χρόνια που ακολούθησαν, απογοήτευσαν τον Μπριάν και άλλους μαθητές του Κάντ που πίστεψαν στην ιδέα της διαρκούς ειρήνης.

 

 Η Ομοσπονδιακή Ευρώπη που οραματίσθηκαν ξεκίνησε πάλι να κατασκευάζει κανόνια και περίμενε μοιρολατρικά τον Χίτλερ να τα πυροδοτήσει.

 

 ΄Έπειτα από τρία χρόνια πολέμου, στο Πέρλ Χάρμπορ η σύρραξη έγινε περισσότερο «παγκόσμια» από ποτέ. Μαθαίνοντας το νέο ο Ντε Γκώλ εμπιστεύεται στον αρχηγό των μυστικών υπηρεσιών συνταγματάρχη Πασί, το φόβο του ότι το επόμενο στάδιο, μετά την επικράτηση των συμμαχικών δυνάμεων, θα είναι μια σύρραξη μεταξύ Αμερικής και Ρωσίας.

 

 Ο στρατηγός επαληθεύθηκε. Αν και τον πόλεμο αυτό τον απεκάλεσαν ψυχρό ο πόλεμος αυτός είχε περισσότερα θύματα από τα θυματα εκείνου του 1914-1918.

 

Από την Κορέα στην Ινδοκίνα και από την Αιθιοπία στο Αφγανιστάν, οι συγκρούσεις ήταν περισσότερο παγκοσμιοποιημένες από τις συγκρούσεις του 1939-1945.

 

Το 1968 ο καναδός κοινωνιολόγος Μάρσαλ Μακ Λούχαν έκανε λόγο για «Παγκόσμιο χωριό».

 

 Ο όρος αναφέρεται στην εντυπωσιακή μεταμόρφωση των διεθνών σχέσεων, στην τεχνολογική επανάσταση, στη σύγχρονη βιομηχανική και αγροτική παραγωγή, στη δύναμη των πυρηνικών όπλων μαζικής  καταστροφής.

 

Αναφέρεται ακόμη στα προηγμένα μέσα μεταφοράς και επικοινωνίας, στα αεροπλάνα, στο τηλέφωνο στο ιντερνετ και κυρίως στην τηλεόραση που επιτρέπει σε δισεκατομμύρια ανθρώπους να ζούν μαζί  την ίδια ώρα που συμβαίνουν μεγάλα αθλητικά, πολιτικά και πολιτισμικά γεγονότα.

 

 Η πτώση της Σοβιετικής   Ένωσης επιτάχυνε την πτώση των κρατικών συνόρων. ΄Όλες οι χώρες που ανέκτησαν την  ανεξαρτησία τους τα τελευταία χρόνια διαγκωνίζονται  για να εφαρμόσουν τους κανόνες της οικονομίας της αγοράς. Ακόμη και η Κίνα και το Βιετνάμ  που διατηρούν το Κομουνιστικό καθεστώς , δίνουν όλο και περισσότερο χώρο δράσης στην οικονομία τους. Η σημερινή εποχή  τηρουμένων των ιστορικών αναλογιών μοιάζει πολύ με τη Ρωμαϊκή περίοδο. Σήμερα η λέξη και μόνο παγκοσμιοποίηση  ξεσηκώνει  την  αγανάκτηση τόσο των  καλοπροαίρετων  όσο και λιγότερο καλοπροαίρετων πνευμάτων.

 

 Η παγκοσμιοποίηση παύει να είναι δόγμα ή πολιτική και προσλαμβάνει διαστάσεις μιας πραγματικότητας δύσκολα αναστρέψιμης. Δεν σημαίνει βέβαια πλήρη ενοποίηση και πολιτιστική ισοπέδωση.

 

 Κουλτούρα έλεγε ο Τ. Σ. Έλιοτ είναι ο  πλήρης τρόπος ζωής ενός λαού, ένας τρόπος που σφραγίζει τα μέλη του από τη γέννηση μέχρι το θάνατο από τα χαράματα μέχρι τη νύχτα, ακόμη και στον ύπνο»

 

Αυτή είναι άλλωστε η κυρίαρχη άποψη. Μετά τον Χέρντερ, όλοι δεχόμαστε, ρητά ή σιωπηρά, ότι η εθνική κουλτούρα, ο εθνικός πολιτισμός συγκροτείται ως ακέραιο, αποκλειστικό, πλήρες ειδοποιό και καταξιωμένο σύστημα κοινωνικών πρακτικών αξιών και συμβόλων που αναπαράγεται αενάως στην ιστορία.

 

Αυτή λοιπόν η ιδιαιτερότητα κάθε λαού δεν πρόκειται να  διαφοροποιηθεί ούτε να ισοπεδωθεί με την παγκοσμιοποίηση Η παγκοσμιοποίηση σήμερα δεν σημαίνει ενοποίηση και ομοιομορφία.

 

 Βέβαια δεν θα αποφύγουμε και τη δημιουργία μιας εκτός της  εθνικής, παγκόσμιας κουλτούρας. Εδώ σημαντικό ρόλο παίζουν τα Μ.Μ.Ε – τα  διεθνή πρακτορεία ειδήσεων, η διαφήμιση την οποία διαχειρίζονται μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες, η τηλεόραση-πολλά τηλεοπτικά προγράμματα τα οποία προβάλλονται τα ίδια ή παραλλαγμένα σε διαφορετικές χώρες- ο κινηματογράφος και βεβαίως το διαδίκτυο, μια διεθνής πηγή πληροφοριών η οποία συμβάλλει στην παγκοσμιοποίηση ή διεθνοποίηση της γνώσης.

 

 Με δεδομένα αυτά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά είναι άδικο θεωρώ να βλέπουμε την παγκοσμιοποίηση ως εχθρό. Ποτέ άλλοτε ο μεγάλος κόσμος μας δεν ήταν συνάμα και  τόσος μικρός. Ποτέ άλλωστε δεν  υπήρξε αυτή η συνεργασία και αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών, αυτή η αλληλεξάρτηση και αλληλοκατανόηση των λαών.

 

Ποτέ άλλοτε δεν υπήρξε αυτή η πρόοδος στους τομείς της τεχνολογίας και της επιστήμης. Σαφώς υπάρχουν και θα υπάρχουν προβλήματα, διλήμματα και παρεκτροπές. Όπως υπάρχουν επίσης φόβοι, οι αμφιβολίες και οι  ανησυχίες. Ωστόσο δεν είναι εφικτή πλέον ούτε ασφαλώς και επιθυμητή μια επιστροφή στην εποχή του απομονωτισμού.

 

Είναι γεγονός  ότι σήμερα μετά την κατάρρευση του διπολικού  παγκόσμιου  οικονομικού και πολιτικού συστήματος που διαμορφώθηκε μετά το Δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο μείναμε πλέον με μια υπερδύναμη τις Η.Π.Α. η οποία  είναι  κυρίαρχη παγκόσμια.

 

Επικρατεί στην εποχή μας η PAX AMERICANA. Πολλές χώρες έχουν αποδεχθεί την κυριαρχία της υπερδύναμης και έχουν προσαρμόσει τη στάση τους έτσι ώστε να ευθυγραμμίζονται κάθε φορά με τις αποφάσεις της.

 

 ΄Όσες χώρες δυσφορούν προσπαθούν να αντισταθούν με περιορισμένη επιτυχία. Τελικά ή διαπραγματεύονται για να βελτιώσουν τους όρους υποταγής τους ή περιμένουν να αλλάξουν οι συνθήκες. Είναι γεγονός ότι πολλοί συνδυάζουν  ή και ταυτίζουν την παγκοσμιοποίηση με την παγκόσμια ηγεμονία και κυριαρχία των Η.Π.Α.

 

Από μια άποψη πρέπει να έχουν δίκιο αφού ιστορικά η παγκοσμιοποίηση διαδραμάτισε αποφασιστικό ρόλο στις σχέσεις λαών και κρατών σε ιστορικές  περιόδους που αναφέραμε πιο πάνω. Είναι όμως δυνατό να υπάρξει απομόνωση ή και αντίδραση μερική ή και γενικευμένη;

 

Αυτό  που κυρίως κατακρίνουν οι πολέμιοι της παγκοσμιοποίησης είναι η εξάπλωση των πολυεθνικών εταιρειών μοναδικός στόχος των οποίων είναι το κέρδος. Επειδή μάλιστα οι περισσότερες απ’ αυτές  είναι αμερικάνικες η παγκοσμιοποίηση ταυτίζεται με την αμερικανοποίηση του πλανήτη.

 

Αυτό όμως δεν είναι απαραίτητο. Το ίδιο λαθεμένη είναι η άποψη που ταυτίζει  την παγκοσμιοποίηση με τον ιμπεριαλισμό. Ο τελευταίος είναι συνέπεια εσωτερικών οικονομικών πιέσεων ενώ η παγκοσμιοποίηση δεν οφείλεται σε κάτι παρόμοιο.

 

 ΄Άλλωστε η παγκοσμιοποίηση είναι ένα περισσότερο πολύπλοκο φαινόμενο.

΄Όπως  έχει γράψει ο γνωστός κοινωνιολόγος του Πανεπιστημίου Καίμπριζ Αντονι Τζίντενς Ρίξε μια ματιά στην γκάμα των προϊόντων που υπάρχουν την επόμενη φορά που θα επισκεφθείτε το τοπικό μπακάλικο ή σουπερμάρκετ. Η ποικιλία των προϊόντων τα οποία εμείς θεωρούμαι δεδομένα διαθέσιμα σε οποιονδήποτε έχει τα χρήματα να τα αγοράσει, βασίζεται πάνω σε εκπληκτικά σύνθετες οικονομικές σχέσεις οι οποίες απλώνονται σ’ όλο τον κόσμο. Τα προϊόντα που εκτίθενται έχουν παρασκευαστεί σε, ή περιέχουν συστατικά ή υλικά από, εκατό διαφορετικές χώρες. ΄Όλα αυτά πρέπει να μεταφέρονται τακτικά σ’ όλα τα μήκη και πλάτη της υδρογείου σφαίρας και χρειάζεται μια συνεχής ροή πληροφοριών να συντονίζει τις χιλιάδες ημερήσιες συναλλαγές που αυτό συνεπάγεται»(Anthony  Giddens,  Sociology Cambridge: Pοlity Press,1989 κεφ.16,παρ.1)

 

Η μεγάλη πρόκληση για την ανθρωπότητα του 21^ου αιώνα είναι ακριβώς πως θα μπορέσει να ορίσει τους κανόνες του παιχνιδιού και ν’ ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των καιρών. Θα πρέπει ίσως να αναλογισθούμε  τι θα πρέπει να πράξουμε για να αποκτήσει, η παγκοσμιοποίηση  ένα πιο ανθρώπινο πρόσωπο, πως θα συνυπάρξει με μια παγκόσμια κοινωνία των πολιτών.

 

 Οι πολίτες όλων των εθνικών κρατών θα πρέπει να δείξουν ενδιαφέρον για τις εξελίξεις, να έχουν λόγο και να φέρουν την ευθύνη για τη δημιουργία ενός καλλίτερου αύριο.

 

 Πρέπει συνεπώς η παγκοσμιοποίηση να υποταχθεί στην κοινωνία των πολιτών να γίνει υπόλογη σ’ αυτή ώστε να λειτουργεί προς το συμφέρον των λαών του κόσμου.

 

Βέβαια υπάρχουν και οι επικριτές της  παγκοσμιοποίησης  δηλαδή του καταμερισμού εργασίας.

 

Σαν απάντηση στους επικριτές θα  παραθέσω   τις απόψεις που διατύπωσε σε άρθρο του με τίτλο « Η σημασία της Παγκοσμιοποίησης» ο φίλος καθηγητής  της οικονομίας του Πανεπιστημίου της Λειψίας Σπύρος Παρασκευόπουλος  που δημοσιεύεται στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού«ΑΧΑΪΚΑ» της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Αχαΐας .

 

«Η απάντησή μου, σημειώνει ο κ. Παρασκευόπουλος,   είναι απλή. Διότι το κάθε καινούργιο στη ζωή υποβαθμίζει ή αλλάζει τελείως ότι είναι μέχρι σήμερα γνωστό. Γίνεται δηλαδή μια αναδιάρθρωση και μια αξιολόγηση σε ότι μέχρι τώρα υπάρχει.

 

Αυτό δημιουργεί βέβαια φόβους, ανασφάλεια και κατά συνέπεια την αντίρρηση και την αντίδραση. Περισσότερο φοβούνται σε μια κοινωνία ανθρώπων οι περισσότερο κατέχοντες και γι’ αυτό αντιδρούν και αμύνονται  για να μη χάσουν αυτά που έχουν.

 

Ως επί το πλείστον φοβάται το συντηρητικό στοιχείο μιας κοινωνίας. Αυτοί που φοβούνται τον ανταγωνισμό νέων ιδεών, νέων προϊόντων, νέων τεχνολογιών και νέων ανακαλύψεων .Γι’ αυτό προβάλλουν και προσπαθούν με κάθε τρόπο να πείσουν και τους άλλους για να κρατήσουν απείραχτα τα κεκτημένα τους, τα παραδοσιακά τους, αυτά που βρήκανε, όπως συνηθίζουν να λένε.

 

Βέβαια αυτοί που είναι οι πιο ανήσυχοι, οι πιο περίεργοι, αυτοί που είναι πρόθυμοι να διακινδυνεύσουν για το καλύτερο είναι και οι πιο προοδευτικοί και στο πνεύμα και στη δράση και είναι οι πρωτεργάτες της εξέλιξης της κοινωνίας. Αυτοί είναι κατά συνέπεια και οι κερδισμένοι της παγκοσμιοποίησης. Και αυτού είναι εκείνοι που προχωρούν μπροστά και τραβούν μαζί τους, βέβαια κάπως αναγκαστικά και τους άλλους.

 

Η ιστορία των λαών δείχνει στο σημείο αυτό, ότι εκείνοι που από την εξέλιξη των πραγμάτων αναγκάζονται, αυτοί είναι και εκείνοι που φέρνουν την αντίσταση στη ροή των πραγμάτων.

 

΄Έτσι διακρίνουμε σήμερα, ότι παντού το κάθε κατεστημένο είναι εναντίον της παγκοσμιοποίησης. ΄Όσες όμως από τις υπανάπτυκτες Χώρες άνοιξαν τα σύνορα τους τα τελευταία είκοσι χρόνια στη διαδικασία της παγκοσμιοποίησης έγιναν και οι πιο ανεπτυγμένες χώρες μέσα στις  υπανάπτυκτες. Σαν παράδειγμα μπορεί να αναφέρει κανείς την Ν. Κορέα, τη Φορμόζα ή τη Σιγκαπούρη.

 

Αν κοιτάξει κανείς το παρελθόν των σήμερα αναπτυγμένων χωρών με κριτήριο την οικονομική τους  και πολιτιστική τους εξέλιξη, θα διαπιστώσει ότι όσο πιο ανοιχτή ήταν και είναι μια χώρα στην παγκοσμιοποίηση, τόσο ανώτερο είναι το επίπεδο αυτής της χώρας σε όλους τους τομείς.

 

Βέβαια ανταγωνιστική δραστηριότητα σε παγκόσμιο επίπεδο δεν σημαίνει περίπατος. Είναι μια συνεχής επαγρύπνηση, ενεργοποίηση και δραστηριοποίηση όλων των δυνατοτήτων που υπάρχουν. Και αυτό δεν είναι μόνο δύσκολο είναι και προ παντός κουραστικό.

 

Εμάς τους ΄Έλληνες  όμως δεν πρέπει να μας ξενίζει αυτό, διότι ήδη οι αρχαίοι μας πρόγονοι γνώριζαν ότι τα αγαθά με κόπους κτώνται. Σήμερα μάλιστα ισχύει αυτό το ρητό πολύ περισσότερο. Μέσα  στην Ευρώπη των σε λίγο 500 εκατομμυρίων ανθρώπων ανοίγονται τεράστιες δυνατότητες για τις νέες γενιές.

 

Οι νέοι μας σήμερα βρίσκονται μπροστά σε μια αναπτυξιακή απογείωση. Βέβαια πρέπει όμως να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα. Οι γονείς πρέπει να επιδιώξουν ώστε τα παιδιά τους να αποκτήσουν εκείνα τα προσόντα που θα τους δώσουν τη δυνατότητα να ανταποκριθούν στον ανταγωνισμό της παγκοσμιοποίησης. Σ’ αυτό βέβαια πρέπει να συμβάλει το κράτος δημιουργώντας τα απαιτούμενα και κατάλληλα εκπαιδευτικά και επαγγελματικά ιδρύματα.

 

Εκτός από μια καλή επαγγελματική κατάρτιση η σπουδή είναι επίσης και η εκμάθηση σήμερα της Αγγλικής γλώσσας μια βασική προϋπόθεση για τη σταδιοδρομία. Μάλιστα μια  ακόμη επί πλέον γλώσσα δίνει τη δυνατότητα ώστε να μπορεί να κινηθεί κανείς επαγγελματική πολύ άνετα μέσα στον Ευρωπαϊκό χώρο και όχι μόνον μέσα σ’  αυτόν.

 

΄Ένα μεγάλο ποσοστό των ανέργων μέσα στην Ευρώπη σήμερα(περίπου 50%) είναι ανειδίκευτοι εργάτες. Τα στατιστικά στοιχεία αποδεικνύουν ότι όσο πιο καλύτερη ειδίκευση έχει κανείς σήμερα τόσο μικρότερες είναι οι πιθανότητες να μείνει άνεργος. ΄Αν π.χ. είναι κανείς ειδικευμένος στον κλάδο της πληροφορικής με πολύ καλή κατάρτιση στην αγγλική γλώσσα είναι περιζήτητος μέσα στην Ευρώπη. Ο ειδικευμένος είναι και ο πιο παραγωγικός. Από τις δραστηριότητες του δεν ζει μόνον αυτός αλλά τουλάχιστον άλλοι δύο. Οι ειδικευμένοι και δραστήριοι αποτελούν τη βάση για την ευημερία του  ενός τόπου. Είναι αυτοί που κατά μεγάλο ποσοστό συντηρούν τους γέρους ,τα παιδιά, τους άνεργους, τους άρρωστους και επί πλέον χρηματοδοτούν σε μεγάλο ποσοστό όλο τον κρατικό μηχανισμό.

 

Η Ελληνική ιστορία διδάσκει ότι οι Έλληνες προοδεύουν ιδιαίτερα σε ανοιχτούς γεωγραφικούς χώρους. Η παγκοσμιοποίηση μας προσφέρει σήμερα  αυτές τις δυνατότητες. Ο χώρος της Ευρωπαϊκής ΄Ένωσης ανοίγει για τους Έλληνες άπειρες δυνατότητες δραστηριοποίησης. Δεν πρέπει να φοβόμαστε τον ανταγωνισμό. ΄Αν νομίζουμε πως έχουμε κάτι καλό πρέπει να ανταγωνιστούμε ώστε να το μιμηθούν και οι Ευρωπαίοι. Οι ικανότητες επαληθεύονται μέσα από τον ανταγωνισμό.’ Ένας που νομίζει ότι είναι καλός αθλητής πως θα διαπιστώσει όμως ότι είναι πράγματι καλός; μόνον αν ανταγωνιστεί με άλλους. Στον ανταγωνισμό φαίνεται η αξία  του καθενός μας.

 

Παγκοσμιοποίηση σημαίνει ανταγωνισμός σε ιδέες, σε προσπάθειες,σε δραστηριότητες σε ικανότητες σε όλους τους τομείς.

 

Οι αντίθετοι της παγκοσμιοποίησης πρέπει να καταλάβουν ότι ή το θέλουν ή δεν το θέλουν ο στίβος της παγκοσμιοποίησης με την ένταξη μας στην Ευρωπαϊκή  Οικονομική και Νομισματική ΄Ένωση άνοιξε. Από  εμάς  εξαρτάται πλέον πως θα εκμεταλλευτούμε σαν  άτομα και σαν ΄Έθνος τη νέα κατάσταση.

 

Το σημερινό φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης ζητά από το μοντέρνο άνθρωπο όχι μόνο ικανότητες και ιδιότητες προσαρμογής στα νέα δεδομένα αλλά και ικανότητες νέων ιδεών και καινοτομιών

 

Άτομα και κράτη που δεν θέλουν ή δεν μπορούν να μπούνε στη διαδικασία της παγκοσμιοποίησης θα είναι καταδικασμένα  να παίζουν ένα δευτερεύοντα ή ακόμη και ένα τριτεύοντα  ρόλο στη διεθνή Κοινωνία

 

H εκπαίδευση είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας της ανάπτυξης και η καλή λειτουργία κάθε κράτους είναι ουσιαστικός παράγοντας της οικονομικής επιτυχίας.

 

Η Παγκοσμιοποίηση δεν είναι  ένας ευχάριστος περίπατος στους κήπους  ενός παραδείσου. Είναι γεγονός ότι επιφέρει ανισότητες στην κατανομή του πλούτου Το εμπόριο ευνοεί την οικονομική ανάπτυξη μοιραία όμως δημιουργεί όχι μόνο κερδισμένους και χαμένους αλλά και εντελώς περιθωριοποιημένους ανάμεσα στους τελευταίους. Σε αυτό συνίσταται το πρόβλημα του κοινωνικού αποκλεισμού που αποτελεί ένα από τα αρνητικά  συμπτώματα της παγκοσμιοποίησης. Αποτελεί μύθο ότι από την παγκοσμιοποίηση ζημιώνουν οι περισσότεροι. Σχετικά μ’ αυτό ο οικονομολόγος  Tom Palmer (Oικον. Ταχυδρόμος 14-10-2000)  διατύπωνε  την άποψη  οι ανοιχτές οικονομίες αναπτύσσονται με ρυθμό έξι φορές μεγαλύτερο από εκείνον που αντιστοιχεί στις κλειστές οικονομίες, σύμφωνα με συγκριτική μελέτη που έγινε στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ για τις αναπτυσσόμενες χώρες στις δεκαετίες του 70 και του 80.Μ ‘ αυτή την έννοια η παγκοσμιοποίηση είναι ένα όπλο των φτωχών στην παγκόσμια οικονομική παλαίστρα.

 

΄Ένα  μεγάλο ζήτημα που θα πρέπει να αντιμετωπισθεί στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης είναι και η τρομοκρατία.

 

Μια διαδεδομένη αντίληψη θέλει την τρομοκρατία να έχει τις ρίζες της στη φτώχια και στην ανισότητα. Δεν θεωρώ πως γι’ αυτό το λόγο έχει έξαρση η τρομοκρατία. Θα μου αντιτείνει κάποιος: Η ανισότητα και η φτώχια δεν πυροδοτούν επαναστάσεις και επιθέσεις; Η ιστορία βεβαίως λέει ναι, όμως Οι Ταλιμπάν και η Αλ Κάιντα δεν τροφοδοτούνται από τη μιζέρια αλλά από τον θρησκευτικό φανατισμό. Και ο Μπιν Λάντεν ανήκει στα καπιταλιστικά δίκτυα που προσπαθεί να καταστρέψει για θρησκευτικούς λόγους και όχι για οικονομικούς. Οι οικονομική αδικία είναι ένα πράγμα ο θρησκευτικός φανατισμός  άλλο.

 

Αν ήταν έτσι τότε το κέντρο της τρομοκρατίας  θα έπρεπε να  είναι η κάτω της Σαχάρας Αφρική ή η Λατινική Αμερική. Μήπως είναι  τρομοκρατία είναι το μόνο μέσο να αγωνιστεί κανείς εναντίον των ισχυρών κρατών; Είναι η τρομοκρατία ένα παράλογο φαινόμενο ή μια ψυχοπαθολογική απάντηση στα κοινωνικά  προβλήματα; Θεωρώ ότι η τρομοκρατία αποτελεί τον εκφυλισμό της πολιτικής διαδικασίας, σε βία χωρίς κανόνες. Από την άποψη αυτή καθιστά την πολιτική ύποπτη ως εγκληματική και ως υπαίτια της ανασφάλειας.

 

 Η βάση των φαινομένων τρομοκρατίας πρέπει πάντα να υπολογίζεται λαμβάνοντας υπόψη τη σχέση ελευθερίας-ανελευθερίας που επικρατεί σε ένα περιβάλλον και το  βαθμό του σεβασμού των κανόνων αυτοδέσμευσης από τους κοινωνικούς εταίρους.

 

 Η μετάλλαξη του πολιτικού παιχνιδιού σε ένα αγώνα επικράτησης με βίαια μέσα και η αντίδραση σε αυτή τη βία πάλι εκτός πλαισίων κανόνων, αποτελεί μια διαδικασία διόγκωσης της ανασφάλειας των πολιτών οι οποίοι νοιώθουν ότι απειλούνται.

 

Μόνο που αυτή τη φορά απειλούνται όλοι μέσα στα όρια της παγκοσμιοποιημένης κοινωνίας. Η απειλή δεν αφορά μόνο τον κίνδυνο ενός παγκοσμίου πολέμου αναφέρεται και στην πιθανότητα να καταστούν ύποπτες ολόκληρες κοινωνικές ομάδες πληθυσμού εξαιτίας  κοινωνικών, φυλετικών, θρησκευτικών ή άλλων χαρακτηριστικών τους.

 

 Αν το αίσθημα ανασφάλειας ή φόβου των θυμάτων της τραγικής αυτής ιστορικής πραγματικότητας μεταβληθεί σε ασφάλεια, με κόστος την εξ ορισμού υποψία για το τι είναι ο άλλος και όχι για το τι έκανε, τότε η λογική της τρομοκρατίας θα έχει επιτύχει το  σκοπό της, να επιβάλει δηλαδή την ανασφάλεια για το σεβασμό των δικαιωμάτων των πολιτών μέσα από την υποβάθμιση της πολιτικής κοινωνίας προς όφελος της ενίσχυσης της πολιτικής αστυνομίας. Τότε θα  πρέπει να  θεμελιώσουμε έναν πολιτισμό που να μη στηρίζεται στην ιδέα του θανάτου.

 

Συνεπώς για να μη συμβεί κάτι παρόμοιο η παγκοσμιοποιημένη κοινωνία θα πρέπει να αντιδράσει έγκαιρα και αποτελεσματικά.

 

Η αναγωγή της δημόσιας ασφάλειας από εθνικό σε παγκόσμιο  διακύβευμα προϋποθέτει την κοινή αποδοχή ενός προτύπου ασφαλείας που συνδέει οργανικά το δικαίωμα στην ασφάλεια με την ασφάλεια των δικαιωμάτων των πολιτών. Μ’ αυτή την έννοια απαιτείται ψύχραιμη αποφασιστική και κοινή αντιμετώπιση της τρομοκρατίας ως οργανωμένου εγκλήματος(μέσα από διακρατική και διεθνή συνεργασία)

 

Κυρίως θα πρέπει θα διεθνή ζητήματα που απασχολούν εύφλεκτες περιοχές όπως το Παλαιστινιακό το  πρόβλημα στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ  των Τσετσένων  να αντιμετωπισθούν με πολιτικά μέσα για να υπάρξει μια οριστική επίλυσή τους.

 

Θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η ανοδική δομή του σύγχρονου ανταγωνισμού η αναπαραγωγή των γκρίζων ζωνών στο διεθνές γεωπολιτικό πεδίο οι οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες η εκμετάλλευση του φανατισμού και του κάθε μορφής φονταμενταλισμού προς ικανοποίηση βραχυπρόθεσμων πολιτικών σκοπιμοτήτων συνέβαλαν κατά τρόπο καταλυτικό στην απορύθμιση των μηχανισμών ασφαλείας και στην γενίκευση της αβεβαιότητας.

 

Μέσα από τη συνεργασία των λαών, λαμβανομένων πάντα  των απαραιτήτων μέτρων ασφαλείας αλλά κυρίως  η επίλυση   των διεθνών  διαφορών με ειρηνικά μέσα θα αντιμετωπισθεί και η τελευταία αυτή επιδημία της τρομοκρατίας και το τελευταίο ίχνος νομιμοποίησης της .

 

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Ναπολέων Σουκατζίδης -Ένας ήρωας

                                                                     

 

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΠΗΛΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: 

 

 

 

 

Ναπολέων Σουκατζίδης -Ένας ήρωας

                                                                     

      

Τι είναι ήρωας; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά εκείνα που καθιστούν κάποιον ήρωα;

Ως ήρωας στη μυθολογική παράδοση αλλά και ως το σύγχρονο κοινωνικό αρχέτυπο εννοείται κάποιος άνδρας ή γυναίκα, που μπορεί να εμφανίζεται ως πρωταγωνιστής ενός μύθου, ενός θρύλου ή  έπους και που κατέχει ικανότητες μεγαλύτερες από εκείνες που κατέχει ο μέσος άνθρωπος. Αυτές οι ικανότητες τον βοηθούν να εκτελέσει ασυνήθιστες και παράτολμες αγαθοεργείς πράξεις (ηρωϊκή πράξη).

Κατά τους αρχαίους ελληνικούς χρόνους η έννοια του ήρωα ήταν διαφορετική από τη σημερινή. Για τον αρχαίο Έλληνα ήρωας είναι εκείνος, που δείχνει ανδρεία στη μάχη και έχει ένδοξο θάνατο, που χαρίζει δόξα στον ίδιο και στην οικογένειά του. Τέτοιοι ήταν ο Αχιλλέας, ο Λεωνίδας, ο Ηρακλής κλπ. Με το πέρασμα του χρόνου η έννοια του ήρωα άλλαξε σημασία. Έτσι ήρωας θεωρούνταν όχι εκείνος που πέθανε στη μάχη, αλλά εκείνος που υπερασπιζόταν ανώτερα ιδανικά, όπως η πατρίδα και γενικότερα ηθικές και ανθρωπιστικές αξίες. Βασικό χαρακτηριστικό του ήρωα είναι η ελεύθερη βούληση. Οι πράξεις του είναι προϊόν ελεύθερης επιλογής και όχι προϊόν οπουδήποτε καταναγκασμού ή υποχρέωσης χωρίς οποιοδήποτε ίχνος ιδιοτέλειας. Το θάρρος, η γενναιότητα, η συμπόνοια, η ενσυναίσθηση και η προθυμία να βοηθούν αλλά πάνω απ’ όλα οι ήρωες είναι άνθρωποι που έχουν ηθικές αξίες και ζουν με βάση το αξιακό τους σύστημα και δεν φοβούνται να θυσιάσουν τον εαυτό τους για το καλό των άλλων. 

Σύμφωνα με τον Πάουλ Τίλλιχ στο βιβλίο του ‘’Το θάρρος της υπάρξεως’’ το θάρρος ως ανθρώπινο ενέργημα, από την άποψη της αξιολόγησης, αποτελεί ηθική έννοια. Το θάρρος ως καθολική και ουσιαστική αυτοβεβαίωση της υπάρξεώς μας αποτελεί έννοια οντολογική.  Είναι η κατάφαση της ουσιαστικής μας φυσης,  του εσωτερικού σκοπού μας ή της εντελέχειας.  Εμπεριέχει τη δυνατή και,  σε μερικές περιπτώσεις την αναπόφευκτη θυσία στοιχείων, που επίσης ανήκουν στην ύπαρξή μας, αλλά που αν δεν θυσιαστούν θα μας εμποδίσουν να φτάσουμε στην εμπραγμάτωση της πληρότητας μας. Η θυσία μπορεί να περιλαμβάνει την ευχαρίστηση, την ευτυχία ακόμη και την ίδια την ύπαρξή μας. Ο θαρραλέος άνθρωπος ενεργεί για χάρη του ευγενούς, διότι αυτός είναι ο σκοπός της αρετής, λέει ο Αριστοτέλης. Πράγματι ο ήρωας έχει βαθύ ηθικό υπόβαθρο. Σύμφωνα με τον Ιωάννη Συκουτρή,στο βιβλίο του Φιλοσοφία της Ζωής, ο ηρωικός τρόπος ζωής, ο ηρωικός άνθρωπος αισθάνεται πως είναι διαλεγμένος από τη Μοίρα, ως αγωνιστής και μάρτυς - περισσότερο ως μάρτυς. Είναι το αλεξικέραυνον, που θα συγκεντρώσει επάνω του (θα προσελκύσει μάλλον εθελουσίως) όλας τας καταιγίδας και όλα τ΄ αστροπελέκια, δια να προστατευθούν τα κατοικητήρια των ειρηνικών ανθρώπων. Ο ηρωικός άνθρωπος δεν είναι το άνθος, δεν είναι ο καρπός, είναι ο σπόρος που θα ταφεί και θα σαπίσει δια ν΄ αναφανεί το άνθισμα και το κάρπισμα. Είν’ εκείνος που θάπτεται δια να εορτασθεί η ανάστασις.  Ο ηρωικός άνθρωπος είναι υπερήφανος όχι εγωιστής. Η ευτυχία του είναι να δαπανά και ακριβέστερον να δαπανάται. Σκορπά την αγάπη του χωρίς ανταλλάγματα. Σκορπά τις συγκινήσεις, τους ενθουσιασμούς, τη φλόγα τα κάλλη  και τα ρίγη της ψυχής του. Σαν τον ήλιο που ακτινοβολεί παντού το φως του. Εις την εργασίαν καθυποβάλλεται με ανεπιφύλακτον προθυμίαν. Εργάζεται από την επιθυμία να χρησιμοποιήσει τας δυνάμεις του σώματος και της ψυχής εις έργα δύσκολα. Το ίδιον και εις την  πνευματική του εργασίαν. Δεν μελετά δια να γράψει ένα βιβλίο ή δια να επιτύχει εν αξίωμα. Μέσα του θέλει να πλουτίσει. Η ζωή του ηρωϊκού ανθρώπου δεν μπορεί παρά να είναι σύντομη, διότι πέρνα ολόκληρον την ζωή του εις το πολυκίνδυνον μέτωπο του πολέμου. Σύντομος διότι είναι από την μοίραν του ερασιθάνατος. Βαδίζει προς τον θάνατον όχι δια  ν’ αναπαυθεί, όχι διότι βαρέθη με την ζωή, όχι διότι εδείλιασε ενώπιον αυτής. Ο ηρωϊκός άνθρωπος δεν υφίσταται τον θάνατον. Δι’ αυτόν και ο θάνατος ακόμη δεν είναι πάσχειν αλλά πράττειν. Είναι η τελευταία πράξις με την οποία επισφραγίζει όλας τας άλλας πράξεις. Τους δίδει αυτή το νόημα· διότι και η ζωή όλη είναι μία διαρκής αρχή, και η αρχή το νόημα της αντλεί από το τέλος, του οποίου είν’ η αρχή. 

Και είναι το τέλος ο θάνατος αλλά και η τελείωσις. Ποιος ήταν ο Ναπολέων Σουκατζίδης; ‘Οπως γράφει ο διευθυντής του Athens Review of books Μανώλης Βασιλάκης, ο οποίος έχει το αρχείο επιστολών και πληροφορίες από την πεθερά του, η οποία ήταν αρραβωνιαστικιά του Σουκατζίδη ήταν ένας βαθιά μορφωμένος άνθρωπος με σπάνια ψυχική ευγένεια, με διαρκές ενδιαφέρον για τους άλλους, πολύγλωσσος, πολυτάλαντος και με μία λέξη: ανθρωπιστής.  Από την αλληλογραφία του με τη Μαρία Λιουδάκη δείχνει τις φιλολογικές ευαισθησίες του, τις κριτικές ικανότητες του, τις λαογραφικές επιδόσεις του. Όλα όσα συνέβησαν στη σύντομη ζωή του, που σφραγίστηκε από το τραγικό τέλος του, συνέβησαν γιατί ανήκε στην ελίτ των μορφωμένων, γιατί ήταν ουμανιστής της πράξης. 

Ο Ναπολέων Σουκατζίδης γεννήθηκε το έτος 1909 στα Μουδανιά της Μικράς Ασίας. Γονείς του ήταν οι δάσκαλοι της εποχής εκείνης Φώτιος και η Μαρία Σουκατζίδη. Αυτοί του εμφύσησαν την αγάπη για τη μάθηση, την καλλιέργεια του νου και την αγάπη για τον συνάνθρωπό. Όπως γράφει ο πατέρας του Φώτης Σουκατζίδης σ’ ένα αχρονολόγητο  τετράδιο, που αποσπάσματα δημοσιεύθηκαν στο προαναφερόμενο Αthens Review, ο Ναπολέων στην ηλικία των τεσσάρων ετών και πριν ακόμα μάθει να γράφει ή να διαβάζει ήξερε απέξω όλες τις εικόνες ενός περιοδικού, που εξέδιδε ο πατέρας του στην Κωνσταντινούπολη. Στα πέντε χρόνια του ήξερε ήδη να γράφει. Το έτος 1922, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, η οικογένεια του ήρθε και εγκαταστάθηκε στο το Αρκαλοχώρι Κρήτης. Εκεί φοίτησε στην Εμπορική Σχολή Ηρακλείου, από την οποία αποφοίτησε με άριστα. Είχε ιδιαίτερη επίδοση στις ξένες γλώσσες. Εν τέλει μιλούσε και έγραφε 5 γλώσσες: γερμανικά, αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά και τούρκικα. 

Μετά την αποφοίτησή του από την Εμπορική Σχολή, στα 19 του χρόνια, σύμφωνα με τον Θέμο Κορνάρο, στο βιβλίο του ‘’Ναπολέων Σουκατζίδης, το μεγαλείο ενος αγωνιστή της Αντίστασης’’ προσλήφθηκε και άρχισε να εργάζεται στη μεγάλη βιομηχανική επιχείρηση της Κρήτης <<Λιοπυράκης και Σία>>. Κατά τον Μανώλη Βασιλάκη εργάστηκε ως λογιστής και αλληλογράφος στο εργοστάσιο της εταιρείας ‘’Μίνως’’ στην Ιεράπετρα. Δεν μπόρεσα να διασταυρώσω τις διαφορετικές πληροφορίες, δεδομένου ότι τα δημοσιευμένα  βιογραφικά στοιχεία του Σουκατζίδη είναι ιδιαίτερα φτωχά. Δεν έχει όμως ιδιαίτερη σημασία, αφού ενδιαφέρον έχει η εργασιακή του συμπεριφορά. Έτσι, σύμφωνα με το Θέμο Κορνάρο, αφοσιώθηκε ολόψυχα στην δουλειά του. Και μολονότι δεν είχε κλείσει ένα χρόνο στην επιχείρηση και λόγω των ικανοτήτων και των δεξιοτήτων του, όλοι οι συναλλασσόμενοι ζητούσαν τον Ναπολέοντα. Όλη η τεράστια αλληλογραφία της εταιρείας έπεσε στους νεανικούς του ώμους. Αυτός ακούραστος, αισιόδοξος, πρόσχαρος, μέσα από την εργασία του έδειχνε την αγάπη του στο συνάνθρωπό του. Ποτέ δεν πρόσβαλε κάποιον και πάντα προσπαθούσε να εξυπηρετεί με καλοσύνη τους συναλλασσόμενους αγρότες. Πάντα γελούσε με τα μάτια, το κούτελο, τα αυτιά, το κεφάλι, <<Αυτό το παιδί γελάει με το κεφάλι του>> λέγανε. Και είναι αλήθεια ότι από παιδί, σχεδόν, ήταν φαλακρός. Ο Ναπολέων εισέπραττε από τους κρητικούς την αγάπη και την καλοσύνη που τους έδινε. Αυτό αντί να τον κάνει αλαζόνα, τον έκανε να εμβαθύνει περισσότερο στην ανθρώπινη φύση και ήθελε να φανεί ακόμα πιο χρήσιμος και να υπηρετεί τους συνανθρώπους του. Μέρα με τη μέρα πλούταινε σ’ αισθήματα, σε γνώση, σε δύναμη και ικανότητες. Με τέτοιο τρόπο μορφώθηκε στέρεα. Διάβασε το τεφτέρι της καθημερινής ζωής και συμβουλεύτηκε συμπληρωματικά τα γραφτά κείμενα για να βγάλει συμπεράσματα και να κάνει συγκρίσεις εποχών και λαών και φαινομένων. Όπως γράφει ο Κορνάρος <<είχες την εντύπωση αντικρίζοντάς τονε και μελετώντας τη ζωή και την προσπάθειά του, πως είχε κλείσει συμβόλαιο με την αιωνιότητα μόνο και μόνο για να κατακτήσει όλη τη γνώση και να προλάβει να αγαπήσει όλους τους ανθρώπους χώρια - χώρια τον καθένα και όλους μαζί>>. Έτσι κέρδισε τον πιο επίζηλο τίτλο: να τον θεωρούν οι Κρητικοί Κρητικό. Την περίοδο αυτή, εκτός από την εργασία του, ασχολήθηκε με πάθος με το κρητικό θέατρο και τις κρητικές μαντινάδες ενώ έγραφε άρθρα σε τοπικές εφημερίδες. Καθοριστική ήταν η συνάντηση και γνωριμία του με την  σπουδαία λαογράφο και παιδαγωγό Μαρία Λιουδάκη, την οποία θεωρούσε <<πνευματική του μητέρα>>. Θα αναφερθώ για λίγο στη Μαρία Λιουδάκη αφού, μέσω των επιστολών τους, μέρος των οποίων έχουν δημοσιευτεί στο Αthens Review of books, φαίνεται ο υπέροχος χαρακτήρας του Σουκατζίδη και ο πλούτος των φιλολογικών του γνώσεων αλλά και το κριτικό του πνεύμα. Σημειωτέον ότι ο Ναπολέων γνώρισε την κατά 22 χρόνια μικρότερή του , 16χρονη τότε Μαρία, αδελφή της Λιουδάκη,  Χαρά,  την οποία ερωτεύθηκε σφόδρα και με τη συνάντηση της Μαρίας αρραβωνιάστηκε την οποία θεωρούσε και αποκαλούσε γυναίκα του χωρίς όμως ποτέ να προλάβει να την παντρευτεί μέχρι το θάνατό του. Η Μαρία Λιουδάκη, με τις οδηγίες και την παρότρυνση του Μανόλη Τριανταφυλλίδη, συνέλεξε υλικό για το βιβλίο της <<Κρητικής Μαντινάδας>>, έκδοση 1933. Σ’ αυτό τη βοήθησε ο Σουκατζίδης. Στον πρόλογο του βιβλίου μεταξύ άλλων γράφει: << Ιδιαίτερα ευχαριστώ το ευγενέστατο και φιλοπρόοδο παιδάκι κ. Ναπολέοντα Σουκατζίδη, που δούλεψε ακούραστα στη συλλογή των μαντινάδων. Οι περισσότερες από τούτες είναι από τις χιλιάδες, που βρήκε εκείνος>>. Αλλά από την αλληλογραφία τους προκύπτουν οι οξυδερκείς παρατηρήσεις του στα διάφορα πονήματα της Μαρίας Λιουδάκη, τις οποίες η τελευταία λάβαινε σοβαρά υπόψη της. Σ’ ένα γράμμα μου, της 27/5/1939, κάνοντας κριτική σ’ ένα από έκδοση βιβλίο της Μαρίας Λιουδάκη γράφει: <<  απαραίτητη προϋπόθεση για τη βελτίωση της θέσης του αγροτόπαιδου και της μάννας του είναι η εξύψωση του οικοδομικού και εκπολιτιστικού επιπέδου του χωριού. Να το τονίσεις αυτό. Χρειάζεται το συνεχές ενδιαφέρον της κοινωνίας, του κράτους. Ας αγαπήσουμε το παιδί, αυτό το τρυφερό και πολύτιμο λουλούδι, τον αυριανό εαυτό μας, την αυριανή πατρίδα μας, την αυριανή ανθρωπότητα. Ας του δώσουμε όλα τα μέσα που μπορεί να του δώσει ο τόσο προηγμένος σήμερα τεχνικά πολιτισμός μας για την περίθαλψη και περιποίηση του, για τη μόρφωση και αγωγή, για την ανακούφιση και τη χαρά του,  για την ξεγνοιασιά του, το γέλιο, την ευτυχία του. Το ασφαλέστερο κριτήριο για τον πολιτισμό μιας χώρας είναι το ενδιαφέρον και η φροντίδα που δείχνει για το παιδί, για τα παιδιά της>>. Σε άλλο του γράμμα (17-12-1939) κάνοντας κριτική στο έργο της Μαρίας Λιουδάκη <<Ο γάμος στην Κρήτη τώρα και παλιά>>,  μεταξύ άλλων γράφει <<η απόφαση δύο ανθρώπων να ενώσουν τη ζωή τους, και η διαδικασία - η τελετή, που κάθε φορά χρειάζεται για την πραγματοποίηση αυτής της απόφασης θα αποτελεί πάντα ένα μεγάλο και εξαιρετικό γεγονός για τους ανθρώπους αυτούς. Δεν θα είναι ποτέ χωρίς ιδιαίτερη σημασία ο σταθμός -  η στιγμή, που από ‘κει και πέρα η ευτυχία και η δυστυχία ενός ανθρώπου θα εξαρτάται σε μέγιστο βαθμό από το συνάνθρωπό που διάλεξε για σύντροφο της ζωής του. Με το πέρασμα των αιώνων και την πρόοδο του πολιτισμού έχασε βέβαια ο γάμος το μυστηριακό του χαρακτήρα. Έχασε και θα χάσει ακόμα και από τον ειδυλλιακό και διακοσμητικό του χαρακτήρα>>. Εδώ θα ήταν παράλειψη μου εάν δεν ανέφερα το τέλος της Μαρίας Λιουδάκη. Αυτή, μετά την εκτέλεση του Σουκατζίδη, σήκωσε το τεράστιο βάρος να στηρίξει την αδελφή της Χαρά, αρραβωνιαστικιά του και  τον πατέρα του. Η επικοινωνία και η σχέση της με τον Ναπολέοντα και ο φθόνος για τη σπουδαία λαογράφο και εκπαιδευτικό δημιούργησαν το κατάλληλο κλίμα στις ζοφερές μέρες του 1947, ώστε παρακρατικές ομάδες να τη συλλάβουν μαζί με την εκπαιδευτικό Μαρία Δρανδάκη και να δολοφονηθούν. Είναι χαρακτηριστικό ότι το ΒΗΜΑ της 20-1-1948 αναφέρεται στη σύλληψη των παραπάνω με την οργάνωση της Εθνικής Αντίστασης Κρήτης και την εξαφάνισή τους και ζητεί επιτακτικά από τις Αρχές και τον Υπουργό Δημόσιας Τάξης να ερευνήσουν την περίπτωση. Σε απάντηση του δημοσιεύματος αυτού ο Εμμανουήλ Μπουντουβάς, εκπρόσωπος της Εθνικής Αντίστασης Κρήτης επιβεβαιώνει το δημοσίευμα της εφημερίδας και αφού αναφέρει ότι η Λιουδάκη ήταν λίαν επικίνδυνη κομμουνιστής με δράση ομολογεί ότι συνελήφθη υπό ομάδος του και αφού της έδωσαν <<πατριωτικές νουθεσίες και συστάσεις αλλά και μετά τις διαβεβαιώσεις των, αφήκεν αυτάς ελευθέρας>>. Τα πτώματά τους βρέθηκαν έξι μήνες αργότερα σε ερημική τοποθεσία της Κρήτης. 

Ας γυρίσουμε πάλι στον Ναπολέοντα. Αυτός συνέχισε να εργάζεται με ζήλο στην ίδια εταιρεία ενώ με κάθε τρόπο προσπαθούσε να βοηθήσει τους συνανθρώπους του. Η μεγάλη οικονομική κρίση του 1929-1931 τον πόνεσε πολύ. Όχι σε προσωπικό επίπεδο, αφού συνέχισε την εργασία του στην εταιρεία, αλλά βλέποντας τους ανθρώπους να χάνουν τις δουλειές τους και να αντιμετωπίζουν την επιβίωσή τους. Προσπαθούσε με όλους τους τρόπους να βοηθήσει, ακόμα και με μέρος του δικού του μισθού γιατί ντρεπότανε αυτός να περνάει καλά και συνάνθρωποι του να μην έχουν να φάνε. Πολύ σύντομα ο Ναπολέων ξεκίνησε και τη συνδικαλιστική δράση. Η αγάπη και η εκτίμηση του κόσμου και των συναδέλφων τον ανέδειξαν Πρόεδρο του Σωματείου Εμποροϋπαλλήλων Ηρακλείου. Από τη θέση αυτή προσπάθησε με πάθος και αγωνιστικότητα, αλλά με την έμφυτη ευγένεια που τον χαρακτήριζε, να βελτιώσει τις εργασιακές σχέσεις των συναδέλφων του. Τον Ιούνιο του 1936, λίγους μήνες μετά την εγκαθίδρυση της φασιστικής δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά, συνελήφθη από την Ασφάλεια Ηρακλείου, ως κομμουνιστής και μαζί με άλλους εκτοπίστηκε στον Άγιο Ευστράτιο. Ήταν μόλις 27 ετών. Τον Απρίλιο του 1937 μεταφέρθηκε στις φυλακές Ακροναυπλίας, όπου παρέμεινε για μεγάλο χρονικό διάστημα, περίπου τέσσερα χρόνια. 

Στη συνέχεια μετήχθη στις φυλακές Τρικάλων, της Λάρισας και στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Χαϊδαρίου, για το οποίο θα μιλήσουμε αργότερα. Καθόλη τη διάρκεια της πολύχρονης φυλάκισης, του με τη συμπεριφορά του στους συγκρατουμένους του και στους δεσμοφύλακες του κέρδισε το σεβασμό τους. Συνέχισε με πάθος να διαβάζει προς ατομική του καλλιέργεια. Από τα δημοσιευμένα γράμματά του προς τη Μαρία Λιουδάκη την αρραβωνιαστικιά του Χαρά και τον πατέρα του φαίνεται συνεχώς να ζητάει βιβλία. Ο Θέμος Κορνάρος, ο οποίος ήταν συγκρατούμενός του τουλάχιστον στο στρατόπεδο Χαϊδαρίου και τον είχε γνωρίσει προσωπικά γράφει <<σε αυτούς τους χώρους της βίας δεν χάνει καιρό. Υποτάσσει το χρόνο του. Ώρες μελέτης, ώρες δουλειάς, ώρες ψυχαγωγίας. Δεν αφήνει βιβλίο που να μη σκύψει στις σελίδες του. Και όταν τα βιβλία τελειώνουνε ή απαγορεύονται, ζητάει πληροφορίες από άλλους, παίρνει σημειώσεις, ξαναρωτάει, συζητάει,προβληματίζεται . Ανυστερόβουλος,  σεμνός,  χαρούμενος πάντα. Σοβαρότερη δουλειά θεωρεί το να αγαπά τους συντρόφους του. Όμως δεν παραμελεί τα πράγματα του. Η γωνιά του στη φυλακή αστράφτει από καθαριότητα. Στον τοίχο, πάνω από το προσκέφαλο του οι φωτογραφίες του πατέρα, της αγαπημένης του και των φίλων του. Καταλύει τις τραχύτητες με την εμφάνισή του. Καταργεί τις οξύτητες, όπου βρίσκεται, σβήνει την τεμπελιά, όπου πέσει το μάτι του. Μικρότητες και αδιαφορία δε στεριώνουνε γύρω του. Παρασέρνει τους πάντες τον πυρετικό δρόμο της δράσης. Δεν θα υπάρχει  κανένας, μήτε και από τους παιδικούς φίλους ακόμη που να μπορεί να πει πως μάλωσε μαζί του ή πως τον άκουσε να μιλάει με φωνή κάπως υψωμένη>>. Ο Ναπολέων Σουκατζίδης τη μέρα δίδασκε τους συγκρατούμενούς του Ελληνικά,  ιστορία και ξένες γλώσσες και το βράδυ σε μία γωνιά του μεγάλου θαλάμου άκουγε με ευλάβεια το μάθημα του σπουδαίου Δημήτρη Γληνού. Η προπεριγραφόμενη άποψη του Θέμου Κορνάρου για τον Σουκατζίδη στη φυλακή, που θα μπορούσε κάποιος να πει ότι είναι εξωραϊσμένη λόγω και της ίδιας πολιτικής τοποθέτησης, επιβεβαιώνεται από τον Λεών Κοέν. Aυτός στο βιβλίο του ‘’Από την Ελλάδα στο Μπίρκενάου’’ γράφει για τον Σουκατζίδη <<Μέσα στην κόλαση του Χαϊδαρίου όπου όλοι σκέφτονταν μόνο τον εαυτούλη τους, υπήρχε μία ψυχή που νοιαζόταν για όλους, ένας άνθρωπος που το μαρτύριο του δεν είχε αναπαμό. Η ευγενική αυτή η ψυχή υπέφερε περισσότερο για τους Εβραίους, διότι ήξερε τι τους περίμενε>>. Η κήρυξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου βρίσκει τον Ναπολέοντα στις φυλακές της Ακροναυπλίας. Το καθεστώς του Μεταξά δεν του επιτρέπει να πάει να πολεμήσει. Στις 29 Οκτωβρίου 1940 γράφει στην αρραβωνιαστικιά του Χαρά Λιουδάκη <<...Με αίτησή μας που την υπογράψανε δύο εκπρόσωποι μας, ζητήσαμε σήμερα από το Μεταξά να πάρουμε τη θέση μας κάτω από τις διαταγές του στην πρώτη γραμμή της φωτιάς για την υπεράσπιση της πατρίδας… όλοι, μα όλοι μας, ψυχούλα, είμαστε έτοιμοι να πεθάνουμε για την τιμή και την ελευθερία της γλυκιάς πατρίδας>>.

 Ο Σουκατζίδης και οι άλλοι κρατούμενοι, όπως προκύπτει από τις επιστολές του, ζήτησαν επανειλημμένα από την κυβέρνηση του καθεστώτος να του στείλει στο μέτωπο. Δυστυχώς το μεταξικό καθεστώς όχι μόνο δεν τους έστειλε να πολεμήσουν τους εισβολείς αλλά διέπραξε ένα ακόμα έγκλημα, το άγος του οποίου θα συνεχίσει να βαρύνει: τους παρέδωσε τους κατακτητές. Τον Σεπτέμβριο του 1943 ο Ναπολέων Σουκατζίδης μετήχθη στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Χαϊδαρίου. Το στρατόπεδο αυτό, που άρχισε να λειτουργεί από τον ίδιο μήνα, ήταν ένα από τα πιο σκληρά στρατόπεδα συγκέντρωσης που λειτουργούσαν στην Ελλάδα. Ήταν κάτω από την άμεση εποπτεία της σκληρότερης ομάδας του ναζισμού των Ες Ες. Διοικητής του ορίστηκε το ανθρώπινο κτήνος, συγχωρέστε μου την έκφραση, Πάουλ Ραντόμσκυ, ταγματάρχη των Ες Ες. Οι Γερμανοί ζήτησαν κάποιον που ήξερε καλά γερμανικά. Πολλοί ξέραν γερμανικά αλλά μάλλον απέφυγαν. Τελικά ο Ναπολέων έγινε στρατοπεδάρχης. Κατά τον Κορνάρο, δουλειά του ήταν να κάνει προσκλητήριο, να οργανώνει το συσσίτιο για χιλιάδες κρατούμενους, να οργανώνει τα συνεργεία, την καθαριότητα, τις γενικές υπηρεσίες και να είναι υπόλογος των Γερμανών για όποιο λάθος η παράλειψη. Ήταν ο μόνος που ερχόταν σε επαφή με τον διοικητή. Όπως γράφει ο Κορνάρος  κρατούμενος και αυτός στο Χαϊδάρι <<το στρατόπεδο παρουσίαζε μία εσωτερική πειθαρχία που θα τη ζήλευε και το καλύτερα οργανωμένο έθνος. Ο κατάδικος είχε την εντύπωση πως την ώρα που κοιμότανε, κάποιος σκεφτότανε για αυτόν, κάποιος που προγραμμάτιζε την ερχόμενη μέρα για να αντέξουν. Κι αν έκανες την ερώτηση ‘’ποιος φαντάζεσαι να προνοεί για όλα αυτά’’ θα χαμογελούσε και θα σου έδειχνε μία κίνηση του κεφαλιού του Ναπολέοντα. Οι κρατούμενοι τον είχανε για παντοδύναμο σε εφευρετικότητα, προκειμένου να σώσει μία κατάσταση, να προλάβει κάποιο παιδεμό σε βάρος των ομήρων>>. Ο ίδιος αναφέρει και το παρακάτω περιστατικό. Κάποια μέρα ένας κρατούμενος ήταν άρρωστος με πολύ υψηλό πυρετό και δεν πήγε το προσκλητήριο. Ο Ναπολέων ανέφερε στο διοικητή το γεγονός και αυτός βλοσυρά ρώτησε ποιος για διέταξε αυτό και να εμφανιστεί ο γιατρός. Ο γιατρός προσπάθησε να εξηγήσει την κατάσταση του ασθενούς. Ο διοικητής άρχισε τον βούρδουλα και τότε ο Ναπολέων του είπε, ότι αυτός, σαν στρατοπεδάρχης διέταξε το γιατρό να τον πάρει. Ο διοικητής άρχισε με το βούρδουλα να δέρνει τον Ναπολέοντα με τέτοια μανία που <<τα ρούχα του κόλλησαν με τα αίματα, το πρόσωπο είχε γίνει μία ανοιχτή πληγή και τα μάτια  δεν ξεχώριζαν. Σ’ αυτή την κατάσταση του δίνει διαταγή να σημάνει γενικό προσκλητήριο και να φέρει τον άρρωστο στη γραμμή. Πράγματι η παράταξη ήταν έτοιμη και φέρανε από το αναρρωτήριο τον άρρωστο σε φορείο. Ο διοικητής σκύλιασε και ζήτησε να τον πάνε πίσω και να έρθει μόνος του. Οι κρατούμενοι, μπροστά σ’ αυτή την σκληρότητα και αναλγησία άρχισαν να σφίγγουν τα δόντια τους και τις γροθιές τους, ενώ κάποιες βρισιές ξεστομίζονταν σιγανά. Ο Σουκατζίδης παρά την ελεεινή κατάσταση του, συνέπεια του ξύλου, διέγνωσε τον κίνδυνο μιας αντίστασης και τις θανατηφόρες συνέπειες της. Αμέσως με το πρόσχημα μιας κανονικής στοίχισης των κρατουμένων, μπήκε ανάμεσά τους και με τρόπο τους παρακάλεσε να μείνουν φρόνιμοι. Τον άκουσαν, υπάκουσαν. Έτσι αποφεύχθηκε μία ακόμα τραγωδία. 

Τον Απρίλιο του 1944 ο διοικητής του στρατοπέδου Χαϊδαρίου Ραντόμσκυ αντικαταστάθηκε από τον υπολοχαγό των Ες Ες Κάρλ Φίσερ. Αυτός συνέχισε την ίδια απάνθρωπη συμπεριφορά με τον προκάτοχό του. Όπως αναφέρει στην από 5 Σεπτεμβρίου 1952 έγκλησή του το Ελληνικό Εθνικό Γραφείο Εγκληματιών Πολέμου προς τον εισαγγελέα της Βόννης, ο Καρλ Φίσερ << Είναι υπεύθυνος για τα κάτωθι εγκλήματα: υπέβαλε τους κρατούμενους εις διαρκή τρομοκρατίαν, βασανισμούς και κοπιώδεις και εξευτελιστικάς εργασίας. Η τροφή των κρατουμένων ήταν ελεεινή και ολίγη. Υπέβαλε σε μαστιγώσεις και άλλους βασανισμούς, απομόνωση σε εξαιρετικά μικρά κελιά και τους απαγόρευσε να κάθονται ή να στηρίζονται στους τοίχους. Κατά τον χρόνο που ήταν διοικητής εξετελέσθηκαν με ανοχή του, αν όχι τη υποδείξη του, εκατοντάδες ομήρων κρατουμένων>>. Τον Απρίλιο του 1944 ανταρτικές ομάδες σκότωσαν σε ενέδρα στους Μολάους Λακωνίας έναν Γερμανό Στρατηγό. Οι Γερμανοί, εκτός των άλλων εκτελέσεων διέταξαν την σε αντίποινα την εκτέλεση 200 κρατουμένων από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου. Την 1η Μαΐου 1944, στο πρωινό προσκλητήριο, ο διοικητής Κάρλ Φίσερ, άρχισε να διαβάζει τον κατάλογο των κρατουμένων που θα εκτελούνταν. Να σημειωθεί ότι, όπως αναφέρει ο Θέμος Κορνάρος, η είδηση για την εκτέλεση των 200 κρατουμένων είχε διαρρεύσει το προηγούμενο βράδυ και οι κρατούμενοι, τουλάχιστον του θαλάμου Νο1,  ο οποίος περιελάμβανε 260 άτομα, το γνώριζαν.

 Τα ονόματα των κρατουμένων προς εκτέλεση διάβαζε ο ίδιος ο Κάρλ Φίσερ. Όποιος άκουγε το όνομα του έβγαινε από τη σειρά του και πήγαινε  σε ξεχωριστή σειρά. Όλοι οι κρατούμενοι που άκουγαν το όνομα τους φώναζαν υπερήφανα και δυνατά παρών, αποχαιρετούσαν τους συντρόφους τους, δίνοντας ο ένας στον άλλον δύναμη και στέκονταν στη γραμμή των μελλοθανάτων. Ο διοικητής συνεχίζει γρήγορα την ανάγνωση των ονομάτων. Κάποια στιγμή διαβάζει το όνομα Ναπολέων Σουκατζίδης. Ο Θέμος Κορνάρος, παρών τότε περιγράφει << στη βιάση απάνω φώναξε το επίθετο του Ναπολέοντα. Κι ύστερα είπε και το όνομα. Ετοιμαζότανε να πει συνέχεια, όπου ξαφνικά νιώθει το τσούξιμο. Πλάι του ακούει δύο τακούνια να χτυπάνε με προσοχή και μία φωνή του θριάμβου να αντηλαλείται σαν  καμπάνα ανάστασης, στο άγριο τοπίο του Χαϊδαρίου. Γυρίζει και θωρεί τον Ναπολέοντα μπροστά του, ακίνητο, έτοιμο, με το γέλιο του νικητή στο ελληνικό του πρόσωπο και με την Ελλάδα ολόκληρη στα αστραφτερά μάτια του ήρωα. Ο διοικητής τινάζεται, κάνει δύο βήματα πίσω, σηκώνει τ’ αριστερό χέρι 

·         όχι, όχι εσύ Ναπολέων, όχι εσύ…

 Το στρατόπεδο αναταράσσεται. Αιτία ήταν η αγωνία και τη ζωή του ‘’παιδιού’’. Ο Ναπολέων απαντά στο διοικητή και όλα τα αυτιά είναι τεντωμένα κι αφουγκράζονται. Όσοι ξέρουνε όσοι ξέρουνε γερμανικά, μεταφράζουν την ίδια στιγμή τα λόγια του: Δέχομαι κύριε διοικητά, τη ζωή αλλά μόνο με τον όρο, πως δεν πρόκειται να την πάρω από άλλο κρατούμενο. Μόνο αν η θέση μου μείνει κενή. Ο διοικητής σάστισε. Ο Ναπολέων γυρίζει στο βοηθό του, του παραδίδει τα κλειδιά των θαλάμων, τη σφυρίχτρα και το σημειωματάριο με τους καταλόγους των ομήρων. Θανάση του λέει, να μην ξεχάσεις ποτέ πως είσαι Έλληνας κρατούμενος και υπηρετείς Έλληνες αγωνιστές, αιχμαλώτους. Να είσαι πάντα καλός και υπομονετικός μαζί τους. Τον αγκαλιάζει και τον φιλάει. Με στέρεο βήμα, το κεφάλι ψηλά αλλά και σεμνότητα παίρνει τη θέση του ανάμεσα στους μελλοθάνατους. Ο Διοικητής χειρονομεί και κάνει μία ακόμη προσπάθεια να τον μεταπείσει.

- Γιατί εσύ είσαι χρήσιμος και για σήμερα και για αύριο.

Ο Ναπολέων απαντά:

- Η ζωή του κάθε Έλληνα, κύριε διοικητά, αξίζει όσο και η δική μου, μία μάνα τον περιμένει και αυτόν όπως εμένα. Αλλά μόλις δεχτώ την πρότασή σας, αυτόματα παύω να είμαι εγώ, γίνομαι δολοφόνος και προδότης. 

Οι μελλοθάνατοι οδηγήθηκαν γρήγορα στα αυτοκίνητα που θα τους μετέφεραν στην Καισαριανή για την εκτέλεσή τους. Όποιοι μπορούσαν έγραφαν γρήγορα αποχαιρετιστήρια σημειώματα στους αγαπημένους τους. Ο Ναπολέων έγραφε στο τελευταίο του σημείωμα προς τον πατέρα του <<Πατερούλη, πάω για την εκτέλεση. Να ‘σαι περήφανος για το μονάκριβο γιο σου. Ν’ αγαπάς και να λατρεύεις την κορούλα σου (αρραβωνιαστικιά του) και την αδελφούλα μου. Γειά,  γειά πατερούλη.  Ναπολέων>>. Το σημείωμα αυτό έγινε τίτλος της ταινίας του σκηνοθέτη Παντελή Βούλγαρη το έτος 2017. Ο Νάσος Βαγενάς, ομότιμος καθηγητής του Παν/μίου Αθηνών σε άρθρο του στο Βήμα της 14 Απριλίου 2018 με τίτλο ‘’Ρέκβιεμ για έναν ήρωα’’ γράφει: <<Σε μιαν εποχή αντιηρωική, όπως η δική μας, έχουν θέση οι ήρωες; Η περίπτωση Σουκατζίδη προσφέρεται για να μας βοηθήσει να προσδιορίσουμε τη βαθύτερη έννοια του ηρωισμού. Διότι η απόφασή που σφράγισε το πεπρωμένο αυτού του ανθρώπου οδήγησε αυτή την έννοια στον υψηλότερο βαθμό της, αν σκεφτούμε ότι αποτελεί το αποκορύφωμα μιας αλυσίδας αποφάσεων που θα καθιστούσαν  οποιονδήποτε άλλον έρμαιο της μοίρας. Ο Σουκατζίδης είναι μία ιδιάζουσα μορφή τραγικού ήρωα. Δεν υπήρξε άθυρμα  ανώτερων δυνάμεων, όπως οι τυπικοί τραγικοί ήρωες, γιατί, διαφορετικά από τους άλλους 199 μπορούσε να σώσει τη ζωή του. Με την απόφαση του να τη θυσιάσει στο βωμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας αποδείχτηκε νικητής στον αγώνα του με τη μοίρα. Με το θάνατο του οδήγησε την έννοια του σιλερικού ύψους (του μεγαλόπνοου αισθήματος που γεννά η νίκη του ηθικού νόμου επί του φυσικού) στην υψηλότερη μορφή του. Ναι ο Ναπολέων Σουκατζίδης ήταν ένας ήρωας και  όπως λέει ο Μπρεχτ ‘’αλίμονο στη χώρα που δεν έχει ήρωες’’. Έστω κι αν ο ίδιος ο αντιηρωικός Μπρεχτ, δέχεται ότι ‘’Αλίμονο στη χώρα που έχει ανάγκη από ήρωες’’.

Όμως Θα μου επιτρέψετε να πω ότι αλίμονο στη χώρα που ξεχνά και δεν τιμά τους ήρωες της.